Έντονο προβληματισμό προκαλεί η μεγάλη απόσταση που χωρίζει τα στοιχεία ανεργίας της ΕΛΣΤΑΤ από εκείνα της ΔΥΠΑ, με τους αριθμούς να εμφανίζουν μια εικόνα που απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα της αγοράς εργασίας.

Η σταθερά αυξανόμενη απόκλιση έχει επανέλθει στο προσκήνιο, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για τον τρόπο υπολογισμού της ανεργίας και το κατά πόσο τα επίσημα ποσοστά αντανακλούν την καθημερινότητα των πολιτών.

Δραματική διαφορά στους αριθμούς των ανέργων

Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, οι άνεργοι τον Οκτώβριο καταγράφηκαν στους 411.369, αριθμός σημαντικά μειωμένος σε σχέση με τους 768.001 εγγεγραμμένους ανέργους που είχαν ανακοινωθεί από τη ΔΥΠΑ για τον ίδιο μήνα. Η διαφορά των 356.632 ατόμων εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την ακρίβεια των στατιστικών δεδομένων, καθώς το φαινόμενο δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά.

Η ΕΛΣΤΑΤ υπολόγισε το ποσοστό ανεργίας στο 8,6%, χαμηλότερο από το 9,7% του αντίστοιχου περσινού μήνα. Παράλληλα, οι απασχολούμενοι υπολογίζονται σε 4.347.352 άτομα, στοιχείο που εμφανίζει αύξηση τόσο σε ετήσια όσο και σε μηνιαία βάση. Ωστόσο, η απόκλιση από τα στοιχεία της ΔΥΠΑ παραμένει εντυπωσιακή.

Περισσότεροι «άφαντοι» άνεργοι

Με βάση τις δύο καταγραφές, η ΕΛΣΤΑΤ μετρά περίπου το 54% των ανέργων που εμφανίζονται στα μητρώα της ΔΥΠΑ, αφήνοντας εκτός στατιστικής σχεδόν έναν στους δύο.

Η διαφορά αυτή έχει προκαλέσει ήδη αντιδράσεις, με ειδικούς να επισημαίνουν ότι η “στατιστική μείωση” της ανεργίας μπορεί να συνδέεται περισσότερο με τη μεθοδολογία μέτρησης και λιγότερο με τις πραγματικές συνθήκες στην αγορά εργασίας.

Οι εξηγήσεις της ΕΛΣΤΑΤ και οι αντιρρήσεις

Η ΕΛΣΤΑΤ αποδίδει το φαινόμενο σε παράγοντες όπως:

• τη δειγματοληπτική έρευνα που βασίζεται σε δηλώσεις των πολιτών,
• την πιθανότητα ύπαρξης αδήλωτης εργασίας,
• και την παραμονή πολιτών στα μητρώα της ΔΥΠΑ χωρίς επικαιροποίηση της κατάστασής τους.

Ωστόσο, τα επιχειρήματα αυτά αμφισβητούνται. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, είναι εξαιρετικά απίθανο κάποιος που εργάζεται αδήλωτα να το παραδεχθεί σε έρευνα κρατικού φορέα, ενώ η διαφορά αριθμητικά είναι τόσο μεγάλη που υπερβαίνει οποιοδήποτε λογικό περιθώριο σφάλματος.

Πώς μετράει την ανεργία η ΕΛΣΤΑΤ

Η Στατιστική Αρχή ακολουθεί μια αυστηρή μεθοδολογία:
κάποιος θεωρείται απασχολούμενος ακόμη και αν εργάστηκε μία ώρα την εβδομάδα αναφοράς ή αν απουσίαζε προσωρινά από την εργασία του για διάστημα μικρότερο των τριών μηνών. Επιπλέον, εποχιακοί εργαζόμενοι που παραμένουν συνδεδεμένοι με τον εργοδότη τους καταγράφονται επίσης ως απασχολούμενοι.

Ως άνεργοι λογίζονται μόνο όσοι:

• δεν εργάζονται,
• αναζητούν ενεργά δουλειά τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες,
• και είναι άμεσα διαθέσιμοι να εργαστούν.

Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες πολίτες που έχουν εγγραφεί στη ΔΥΠΑ, αλλά δεν πληρούν τον συγκεκριμένο ορισμό, δεν υπολογίζονται ως άνεργοι.

Η «ωραιοποίηση» των δεικτών

Η επαναλαμβανόμενη απόκλιση έχει προκαλέσει συζητήσεις και σε πολιτικό επίπεδο, με ορισμένους να κάνουν λόγο για προσπάθεια ωραιοποίησης των δεικτών ανεργίας.

Η παρουσίαση χαμηλότερου ποσοστού ανεργίας ενισχύει την εικόνα βελτίωσης της οικονομίας, όμως η καθημερινή εμπειρία και τα στοιχεία της ΔΥΠΑ δείχνουν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.