Ο Γαλλοτυνήσιος καλλιτέχνης Ridha Dhib ξεκίνησε ένα ταξίδι σχεδόν 3.000 χιλιομέτρων, το οποίο θα ολοκληρωθεί στο Ναύπλιο. Για 100 ημέρες θα περπατά από το Παρίσι προς την Ελλάδα, καταγράφοντας όχι μόνο τη διαδρομή του, αλλά και κάθε χτύπο της καρδιάς του.
Η περιπατητική performance «Mnemosyne» άρχισε στις 29 Ιουλίου και, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, ο καλλιτέχνης θα φτάσει στο Ναύπλιο στις 5 Νοεμβρίου 2026. Το έργο πραγματοποιείται σε συνεργασία με το Τμήμα Παραστατικών και Ψηφιακών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, που εδρεύει στην πόλη.
Η διαδρομή μετριέται σε χτύπους καρδιάς
Στη «Mnemosyne», η απόσταση περνά σε δεύτερο πλάνο. Μια ειδική ζώνη καταγράφει διαρκώς τους καρδιακούς παλμούς του Ridha Dhib, ενώ το GPS αποτυπώνει κάθε βήμα και κάθε αλλαγή στην πορεία του.
Ο ίδιος ονομάζει τη μέθοδό του «cardio-cartography», δηλαδή καρδιοχαρτογράφηση: έναν χάρτη στον οποίο η γεωγραφική διαδρομή συνδέεται με τη σωματική προσπάθεια που απαιτήθηκε για να διανυθεί. Κάθε βράδυ τα δεδομένα αρχειοθετούνται και τροφοδοτούν ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο τα μετασχηματίζει σε μια σύντομη ποιητική αφήγηση. Στο τέλος θα έχουν δημιουργηθεί 100 διαφορετικές καταγραφές, μία για κάθε ημέρα περπατήματος.
Η σχεδιαζόμενη διαδρομή περνά από τη Γαλλία και τις ακτές της Αδριατικής στην Ιταλία. Από το Μπρίντιζι ο καλλιτέχνης θα ταξιδέψει με πλοίο μέχρι την Ηγουμενίτσα και θα συνεχίσει πεζός μέσα από την Ήπειρο, τον Αμβρακικό, τη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου και την Πελοπόννησο. Πριν φτάσει στο Ναύπλιο, προβλέπεται να περάσει και από τις Μυκήνες.
Η ιδέα γεννήθηκε έπειτα από μια επίσκεψη στο Ναύπλιο
Η επιλογή του Ναυπλίου δεν είναι τυχαία. Μία από τις εμπειρίες που οδήγησαν στη δημιουργία της «Mnemosyne» προέκυψε κατά τη διάρκεια προηγούμενης εμφάνισης του Ridha Dhib στην πόλη.
Ο καλλιτέχνης είχε ταξιδέψει επί ημέρες, περπατώντας και χρησιμοποιώντας διαφορετικά μέσα μεταφοράς, για να παρουσιάσει τελικά το έργο του μέσα σε μόλις δέκα λεπτά. Η αντίθεση ανάμεσα στον χρόνο του ταξιδιού και στον ελάχιστο χρόνο της παρουσίασης τον οδήγησε στο βασικό ερώτημα της νέας performance: τι απομένει από μια μεγάλη εμπειρία, όταν πρέπει να αποδοθεί μέσα σε λίγα λεπτά;
Έτσι προέκυψε η εξίσωση του έργου: 100 ημέρες περπατήματος θα συμπυκνωθούν σε μια τελετουργική performance διάρκειας 10 λεπτών.
Τρεις πιθανές καταλήξεις
Η τελική παρουσίαση δεν έχει προκαθορισμένη μορφή. Θα εξαρτηθεί από όσα θα έχουν συμβεί κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.
Στην πρώτη εκδοχή, ο Ridha Dhib φτάνει στο Ναύπλιο και ο τεχνολογικός εξοπλισμός λειτουργεί. Τα δεδομένα των 100 ημερών μετατρέπονται τότε σε μια δεκάλεπτη ποιητική αφήγηση.
Στη δεύτερη, ο καλλιτέχνης φτάνει, αλλά ο εξοπλισμός έχει καταστραφεί ή τα δεδομένα έχουν χαθεί. Η σιωπή και η συμβολική «ταφή» της συσκευής αποτελούν το ίδιο το έργο.
Υπάρχει και τρίτη εκδοχή: ο Ridha Dhib να μην καταφέρει να ολοκληρώσει τη διαδρομή. Σε αυτή την περίπτωση, η performance θα πραγματοποιηθεί χωρίς την παρουσία του και θα παρουσιαστεί το τελευταίο καταγεγραμμένο ίχνος του.
Από το Παρίσι στη Σους και το Μαρντίν
Ο Ridha Dhib γεννήθηκε το 1966 στη Σους της Τυνησίας και ζει στο Παρίσι από το 1991. Εδώ και περισσότερα από 20 χρόνια χρησιμοποιεί το περπάτημα, το σώμα, τη γεωγραφική θέση και τις ψηφιακές καταγραφές ως υλικά της καλλιτεχνικής του δουλειάς.
Το 2019 περπάτησε περίπου 3.400 χιλιόμετρα από το Παρίσι μέχρι τη Σους, ενώ το 2022 πραγματοποίησε τη διαδρομή Παρίσι – Μαρντίν, διανύοντας περισσότερα από 5.200 χιλιόμετρα μέσα από 11 χώρες.
Διεθνές συμπόσιο στο Ναύπλιο
Μία εβδομάδα μετά την προβλεπόμενη άφιξη του καλλιτέχνη, στις 12 Νοεμβρίου, το Τμήμα Παραστατικών και Ψηφιακών Τεχνών θα διοργανώσει στο Ναύπλιο το διεθνές συμπόσιο «Footnotes: A symposium on walking art, ritual and technology».
Το συμπόσιο θα εξετάσει το περπάτημα ως καλλιτεχνική πρακτική και τη σχέση του με την τεχνολογία, το σώμα και την τελετουργία. Θα συμμετάσχουν καλλιτέχνες, ακαδημαϊκοί και συγγραφείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με την υποστήριξη του Κέντρου Ελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Harvard στην Ελλάδα. Τη σύλληψη και την επιμέλεια έχουν τα μέλη ΔΕΠ του Τμήματος Αθηνά Στούρνα και Βασίλης Ψαρράς.
