Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε στις 12 Μαΐου 2026 μία απόφαση που αλλάζει τα δεδομένα στις σχέσεις εκδοτών Τύπου και ψηφιακών πλατφορμών. Το ΔΕΕ έκρινε ότι τα κράτη μέλη μπορούν νόμιμα να επιβάλλουν στις πλατφόρμες την καταβολή δίκαιης αμοιβής προς τους εκδότες για τη χρήση δημοσιογραφικού περιεχομένου, αλλά και να θεσπίζουν μηχανισμούς υποχρεωτικής διαπραγμάτευσης.
Η υπόθεση προέκυψε από τη σύγκρουση της Meta Platforms Ireland με την ιταλική ρυθμιστική αρχή AGCOM και αφορά την εφαρμογή του συγγενικού δικαιώματος των εκδοτών Τύπου, όπως θεσπίστηκε με την ευρωπαϊκή οδηγία του 2019 για τα πνευματικά δικαιώματα στην Ψηφιακή Αγορά.
Τι έκρινε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Το ΔΕΕ επιβεβαίωσε ότι οι πλατφόρμες δεν μπορούν να χρησιμοποιούν δημοσιογραφικό περιεχόμενο χωρίς προηγούμενη άδεια και χωρίς διαδικασία καθορισμού αμοιβής.
Παράλληλα, έκρινε ότι οι εθνικές αρχές έχουν δικαίωμα να παρεμβαίνουν ώστε να διασφαλίζεται δίκαιη αποζημίωση των εκδοτών, ακόμη και με την επιβολή κυρώσεων στις πλατφόρμες.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κρίση ότι οι πλατφόρμες οφείλουν να συμμετέχουν σε διαπραγματεύσεις και να παρέχουν τα αναγκαία στοιχεία για τον υπολογισμό της αμοιβής. Το Δικαστήριο ξεκαθάρισε επίσης ότι δεν μπορούν να περιορίζουν την ορατότητα ειδησεογραφικού περιεχομένου όσο διαρκούν οι διαπραγματεύσεις με τους εκδότες.
Η σημασία της απόφασης για την Ελλάδα
Η απόφαση αποκτά ξεχωριστό βάρος για την Ελλάδα, καθώς ο ελληνικός νόμος που ενσωμάτωσε το συγγενικό δικαίωμα των εκδοτών Τύπου βασίστηκε στο ιταλικό μοντέλο.
Σύμφωνα με τα όσα επισημαίνονται, οι κρίσεις του ΔΕΕ ουσιαστικά επικυρώνουν το ελληνικό θεσμικό πλαίσιο και ειδικότερα την αρμοδιότητα της ΕΕΤΤ να καθορίσει τον κανονισμό που θα εξειδικεύει τη διαδικασία και τα κριτήρια υπολογισμού της αμοιβής των εκδοτών από τις πλατφόρμες.
Η εκκρεμότητα με τον κανονισμό της ΕΕΤΤ
Ο διευθυντής του ΟΣΔΕΛ Γιωργανδρέας Ζάννος χαρακτήρισε την απόφαση ιστορική, σημειώνοντας ότι επιβεβαιώνει το αίτημα εκδοτών και δημοσιογράφων για αμοιβή και διαφάνεια απέναντι στις μεγάλες πλατφόρμες.
Όπως ανέφερε, στην Ελλάδα οι εκδότες και οι δημοσιογράφοι εξακολουθούν να μην αποζημιώνονται για τη χρήση του δημοσιογραφικού περιεχομένου τους, καθώς τέσσερα χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου δεν έχει ακόμη εκδοθεί ο σχετικός κανονισμός από την ΕΕΤΤ.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η απόφαση του ΔΕΕ αναγνωρίζει την ανισορροπία ισχύος ανάμεσα στις μεγάλες πλατφόρμες και τους εκδότες Τύπου, συνδέοντας ευθέως τη βιωσιμότητα της δημοσιογραφίας με τη διασφάλιση δίκαιης αποζημίωσης για το περιεχόμενο που παράγεται.
Τι αλλάζει μετά την απόφαση
Η απόφαση θεωρείται κομβική για το μέλλον των σχέσεων ανάμεσα στις ψηφιακές πλατφόρμες και τα μέσα ενημέρωσης στην Ευρώπη.
Για την Ελλάδα, το επόμενο κρίσιμο βήμα παραμένει η έκδοση του κανονισμού της ΕΕΤΤ, που θα καθορίσει τη μεθοδολογία, τα κριτήρια και τη διαδικασία μέσω της οποίας οι εκδότες και οι δημοσιογράφοι θα μπορούν να διεκδικούν αμοιβή για τη χρήση του περιεχομένου τους από τις μεγάλες πλατφόρμες.
