Το τριήμερο της Πρωτομαγιάς το Ναύπλιο βυθίστηκε πάλι. Χιλιάδες επισκέπτες κατέκλυσαν την πόλη, το Mediterranean Yacht άραξε στο λιμάνι, και η κυκλοφορία στην παραλιακή έγινε σε κάποιες ώρες αδύνατη. Όσοι έζησαν εκεί το Σαββατοκύριακο, κάτοικοι και επισκέπτες μαζί, ξέρουν καλά πώς μοιάζει αυτή η ασφυξία.
Δεν είναι φέτος η πρώτη φορά. Δεν θα είναι και η τελευταία.
Δύο πόλεις στην ίδια διεύθυνση
Το Ναύπλιο ζει μια διπλή ζωή που λίγες ελληνικές πόλεις γνωρίζουν σε τέτοιο βαθμό. Τον χειμώνα, τα βράδια κυκλοφορούν μόνο οι …γάτες στους δρόμους. Καταστήματα κλειστά, καφέ μισάδεια, οι δρόμοι της Παλιάς Πόλης ήσυχοι σχεδόν ανησυχητικά. Και μετά έρχεται ένα τριήμερο – Πάσχα, Πρωτομαγιά, 15 Αύγουστος – και η πόλη δεν χωράει.
Αυτή η ψαλίδα δεν είναι τυχαία. Είναι το αποτέλεσμα χρόνων χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό της τουριστικής ροής. Το Ναύπλιο έχασε τον χρόνο να χτίσει ένα μοντέλο επισκεψιμότητας που να απλώνεται κατά μήκος όλου του χρόνου. Αντί γι’ αυτό, βρίσκεται εγκλωβισμένο σε αιχμές σε ερημιές και εναλλάξ.
Το αδιέξοδο που κανείς δεν ονομάζει
Από τον δήμο Ναυπλιέων έχουν τοποθετηθεί δημοσίως: Τα σοβαρά προβλήματα αφορούν ελάχιστες μέρες τον χρόνο, και ο στόχος είναι η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και η χρονική κατανομή των ροών. Σωστή διαπίστωση. Το ερώτημα είναι πότε αυτή η κατεύθυνση γίνεται σχέδιο και πότε το σχέδιο γίνεται αποτέλεσμα.
Γιατί οι ρίζες του προβλήματος δεν είναι μόνο το κυκλοφοριακό. Είναι η υπερφόρτωση υποδομών, η μονοκαλλιέργεια της τοπικής οικονομίας, η κοινωνική αποψίλωση της Παλιάς Πόλης, και η μετατροπή της κατοικίας από δικαίωμα σε επένδυση. Δεν μιλάμε μόνο για μποτιλιαρίσματα στο λιμάνι. Μιλάμε για τον χαρακτήρα της πόλης.
Οι έρευνες υπάρχουν, η εφαρμογή λείπει
Η ΣΑΕΚ Τουρισμού Πελοποννήσου παρέδωσε στον Δήμο Ναυπλιέων ολοκληρωμένη μελέτη για τη φέρουσα τουριστική ικανότητα, με στόχο την αρμονική συνύπαρξη επισκεπτών και κατοίκων το 2025. Παράλληλα, ο δήμος ξεκίνησε έρευνα ικανοποίησης επισκεπτών με στόχο τη χρονική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας με ισόρροπο τρόπο.
Καλά βήματα. Αλλά οι μελέτες σε συρτάρια δεν αποσυμφορίζουν πλατείες.
Ειδικοί στον τουρισμό επισημαίνουν ότι η φέρουσα ικανότητα ενός προορισμού δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται στατικά αλλά δυναμικά, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε τόπου. Για το Ναύπλιο αυτό σημαίνει ένα πράγμα: Δεν φτάνει να μετράς πόσοι έρχονται. Πρέπει να ξέρεις πότε, πώς, και τι επιπτώσεις αφήνουν.
Τι θα σήμαινε μια πραγματική λύση
Δεν υπάρχει μαγική συνταγή. Υπάρχουν όμως επιλογές που άλλες πόλεις, σε Ισπανία, Πορτογαλία, ακόμα και σε ελληνικά νησιά, έχουν δοκιμάσει με μέτρια έως καλά αποτελέσματα.
Πρώτον, η διαχείριση των event όπως το Mediterranean Yacht Show και η κρουαζιέρα. Όταν ένα event σαν το Mediterranean Yacht διοργανώνεται στο λιμάνι, ενώ υπάρχουν ταυτόχρονα χιλιάδες επισκέπτες και αυτοκινητιστές, το αποτέλεσμα είναι προβλέψιμο. Η κλιμάκωση των αφίξεων, η δρομολόγηση επισκεπτών σε σημεία πέραν της Παλιάς Πόλης, όπως η Τίρυνθα, η Ασίνη και η ενίσχυση των μεταφορών εντός νομού, δεν είναι ουτοπία.
Δεύτερον, η ενεργοποίηση του χειμερινού τουρισμού με ουσία, όχι με αφίσες. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η ωφέλεια από τις τουριστικές ροές πρέπει να διαχέεται ισόρροπα, χωρίς να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας της πόλης και χωρίς να διαταράσσεται η λειτουργία της. Γαστρονομία, ιστορικοί περίπατοι, θεματικά πακέτα που συνδέουν το Ναύπλιο με τα Επίδαυρο, το Άργος, τις Μυκήνες: ο νομός Αργολίδας έχει υλικό για δώδεκα μήνες επισκεψιμότητας.
Τρίτον και αυτό είναι το δυσκολότερο. Η πολιτική βούληση να μπει ένα όριο στη βραχυχρόνια μίσθωση που αδειάζει την Παλιά Πόλη από μόνιμους κατοίκους. Χωρίς κατοίκους, η πόλη γίνεται σκηνικό. Και τα σκηνικά κουράζουν γρήγορα.
Η φωτογραφία λέει αλήθεια
Η εικόνα από το λιμάνι το τριήμερο της Πρωτομαγιάς, αμάξια σφηνωμένα το ένα πλάι στο άλλο, η έκθεση σκαφών στο βάθος, κι από πάνω η Ακροναυπλία αμέτοχη δεν είναι διαφήμιση επιτυχίας. Είναι μια πόλη που ξεπεράστηκε από τη ζήτησή της.
Το Ναύπλιο αξίζει καλύτερο σχεδιασμό. Οι κάτοικοί του το αξίζουν. Ακόμα και οι επισκέπτες το αξίζουν, γιατί κανείς δεν πηγαίνει στο Ναύπλιο για να στέκεται ακίνητος σε ουρά αυτοκινήτων.
Άκης Γκάτζιος
