Η φράση «ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου» αποκτά πλέον νέο, πολύ πιο βαθύ ιστορικό βάρος. Η σχέση μας με τους σκύλους δεν είναι απλώς παλιά, αλλά ριζωμένη στα βάθη της Εποχής των Παγετώνων. Σύμφωνα με νέα, εντυπωσιακά αρχαιολογικά και γενετικά δεδομένα, οι σκύλοι ζούσαν στο πλευρό των προγόνων μας τουλάχιστον 14.200 χρόνια πριν, πολύ πριν την ανακάλυψη της γεωργίας και τη δημιουργία των πρώτων μόνιμων οικισμών.
Αυτό το συμπέρασμα προκύπτει από δύο ανεξάρτητες, διεθνείς επιστημονικές έρευνες που παρουσιάστηκαν στο έγκριτο επιστημονικό περιοδικό Nature, οι οποίες εξέτασαν το DNA από λείψανα αρχαίων σκύλων σε Ευρώπη και Ασία.
Δύο έρευνες, μια κοινή αλήθεια για το παρελθόν μας
Η επιστημονική κοινότητα προχώρησε σε μια πρωτοφανή χαρτογράφηση του αρχαίου DNA, αναλύοντας ευρήματα από διαφορετικές γεωγραφικές ζώνες:
- Το αρχαιότερο δείγμα στην Ελβετία: Στην πρώτη μελέτη, με επικεφαλής το University of East Anglia, αναλύθηκαν 216 γονιδιώματα σκύλων και λύκων. Το πιο εντυπωσιακό εύρημα προήλθε από τον αρχαιολογικό χώρο του Κέσλερλοχ στην Ελβετία. Εκεί εντοπίστηκε ένας σκύλος, ο οποίος χρονολογήθηκε με ραδιοάνθρακα στα 14.200 χρόνια. Η ανάλυση έδειξε ότι ο σκύλος αυτός συγγενεύει περισσότερο με τους σημερινούς ευρωπαϊκούς σκύλους, αποδεικνύοντας ότι ο διαχωρισμός των οικόσιτων φυλών είχε ήδη ξεκινήσει.
- Η εξάπλωση σε Τουρκία και Βρετανία: Σε μια δεύτερη μελέτη, υπό την καθοδήγηση του Ludwig Maximilian University του Μονάχου και τη συμμετοχή 17 ιδρυμάτων, εξετάστηκαν λείψανα από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Τουρκία και τη Σερβία. Τα οστά από την Ύστερη Παλαιολιθική περίοδο (16.000-14.000 χρόνια πριν) επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ενός γενετικά ομοιογενούς πληθυσμού πρωτόγονων σκύλων σε όλη την Ευρώπη και την Ανατολία.
Τα νέα αυτά στοιχεία μεταθέτουν τις αδιαμφισβήτητες αποδείξεις για την εξημέρωση των σκύλων πάνω από 5.000 χρόνια νωρίτερα από ό,τι πίστευαν οι επιστήμονες μέχρι σήμερα.
Μοιράζονταν την ίδια τροφή, και πιθανώς το ίδιο καταφύγιο
Ίσως το πιο συγκινητικό εύρημα των ερευνών δεν κρύβεται στο DNA, αλλά στη διατροφή αυτών των αρχαίων ζώων.
Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν ισοτοπικές αναλύσεις στα οστά σκύλων, λύκων και ανθρώπων που βρέθηκαν στους ίδιους αρχαιολογικούς χώρους στην Τουρκία. Το αποτέλεσμα; Οι οικόσιτοι σκύλοι έτρωγαν ακριβώς ό,τι και οι άνθρωποι. Ενώ οι άγριοι λύκοι κυνηγούσαν μεγάλα θηράματα, οι σκύλοι καταναλώνουν μια διατροφή πλούσια σε ψάρια, απολύτως ταυτισμένη με τις διατροφικές συνήθειες των ντόπιων κυνηγών-τροφοσυλλεκτών.
Αυτή η κοινή διατροφική αλυσίδα αποτελεί αδιάσειστη απόδειξη μιας βαθιάς, συνεργατικής συμβίωσης σε μια από τις πιο σκληρές κλιματικές περιόδους της Γης. Αν και ο ακριβής «εργασιακός» ρόλος των σκύλων (π.χ. φύλακες, κυνηγοί ή απλώς σύντροφοι) παραμένει ασαφής, είναι πλέον ξεκάθαρο ότι αποτελούσαν αναπόσπαστο κομμάτι των αρχαίων ανθρώπινων κοινοτήτων.
