Ο καύσωνας δεν αποτυπώνεται μόνο στα μεμονωμένα ρεκόρ θερμοκρασίας. Η πραγματική αλλαγή φαίνεται στη συχνότητα των πολύ ζεστών ημερών, στη διάρκεια των θερμών επεισοδίων και στις νύχτες κατά τις οποίες η πόλη δεν προλαβαίνει να δροσιστεί.
Η ανάλυση των ημερήσιων μετρήσεων του μετεωρολογικού σταθμού Άργους του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών δείχνει ότι τα καλοκαίρια έχουν γίνει αισθητά θερμότερα κατά την τελευταία δεκαετία.
Το διαθέσιμο αρχείο ξεκινά ημερολογιακά από το 2010. Πλήρεις μετρήσεις για το Άργος υπάρχουν από τις 22 Αυγούστου 2012, επομένως οι ασφαλείς ετήσιες συγκρίσεις αφορούν την περίοδο 2013–2025.
Σχεδόν 47 ημέρες τον χρόνο πάνω από 35 βαθμούς
Στην περίοδο 2013–2018, το Άργος κατέγραφε κατά μέσο όρο 33,8 ημέρες τον χρόνο με μέγιστη θερμοκρασία πάνω από 35°C.
Στην περίοδο 2019–2025, ο αντίστοιχος μέσος όρος ανέβηκε στις 46,6 ημέρες.
Η αύξηση φτάνει σχεδόν το 38%. Αυτό σημαίνει ότι το Άργος έχει πλέον, κατά μέσο όρο, περίπου 13 επιπλέον ημέρες ακραίας ζέστης κάθε χρόνο σε σύγκριση με την πρώτη εξαετία της διαθέσιμης σειράς.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η μεταβολή στις ημέρες με θερμοκρασία τουλάχιστον 37°C. Από 12,2 ημέρες τον χρόνο στην περίοδο 2013–2018, ο μέσος όρος ανέβηκε στις 21,1 ημέρες κατά την περίοδο 2019–2025.
Η αύξηση προσεγγίζει το 74%.
Τα σαραντάρια εμφανίζονται πολύ συχνότερα
Οι ημέρες με θερμοκρασία 40°C και άνω ήταν σχετικά περιορισμένες κατά τα πρώτα χρόνια της σειράς.
Στην περίοδο 2013–2018 καταγράφονταν κατά μέσο όρο 1,2 ημέρες τον χρόνο με θερμοκρασία τουλάχιστον 40°C.
Στην περίοδο 2019–2025 ο αριθμός αυξήθηκε στις 3,4 ημέρες τον χρόνο.
Η συχνότητα των ημερών με 40 βαθμούς και άνω σχεδόν τριπλασιάστηκε.
Η πιο ακραία χρονιά ήταν το 2021, όταν το Άργος κατέγραψε οκτώ ημέρες με θερμοκρασία τουλάχιστον 40°C. Ακολούθησαν το 2025 με έξι ημέρες, το 2023 και το 2017 με πέντε.
Το 2024 έσπασε το ρεκόρ διάρκειας
Το 2024 ήταν η πιο θερμή χρονιά της σειράς ως προς τη συνολική διάρκεια της έντονης ζέστης.
Καταγράφηκαν:
- 64 ημέρες με θερμοκρασία πάνω από 35°C
- 37 ημέρες με θερμοκρασία τουλάχιστον 37°C
- 11 νύχτες με ελάχιστη θερμοκρασία πάνω από 25°C
Η μεγαλύτερη συνεχόμενη περίοδος με θερμοκρασία πάνω από 35°C διήρκεσε 19 ημέρες, από τις 7 έως τις 25 Ιουλίου 2024.
Στο ίδιο διάστημα σημειώθηκε και η μεγαλύτερη συνεχόμενη ακολουθία ημερών με τουλάχιστον 37°C. Η θερμοκρασία παρέμεινε σε αυτά τα επίπεδα για 13 ημέρες, από τις 8 έως τις 20 Ιουλίου.
Το 2025 ακολούθησε με 57 ημέρες πάνω από 35°C και 24 ημέρες με τουλάχιστον 37°C.
Τα δύο θερμότερα καλοκαίρια ήταν τα δύο τελευταία
Η μεταβολή δεν περιορίζεται στις ακραίες ημέρες. Αποτυπώνεται και στη μέση μέγιστη θερμοκρασία ολόκληρου του καλοκαιριού.
Στην περίοδο 2013–2018, η μέση μέγιστη θερμοκρασία Ιουνίου, Ιουλίου και Αυγούστου ήταν 33,7°C.
Στην περίοδο 2019–2025 ανέβηκε στους 34,6°C.
Η διαφορά σχεδόν ενός βαθμού στον μέσο όρο ολόκληρου του τριμήνου είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Τα δύο θερμότερα καλοκαίρια της διαθέσιμης σειράς είναι τα δύο τελευταία:
| Έτος | Μέση μέγιστη θερμοκρασία καλοκαιριού |
|---|---|
| 2024 | 36,1°C |
| 2025 | 35,6°C |
| 2021 | 34,6°C |
| 2023 | 34,5°C |
| 2022 | 34,4°C |
Η συγκέντρωση των υψηλότερων τιμών στα πιο πρόσφατα χρόνια δείχνει ότι το 2024 και το 2025 δεν αποτελούν μεμονωμένες εξαιρέσεις.
Η έντονη ζέστη ξεκινά νωρίτερα
Ο Ιούνιος παρουσιάζει μία από τις πιο καθαρές μεταβολές.
Στην περίοδο 2013–2018 καταγράφονταν κατά μέσο όρο 4,3 ημέρες τον Ιούνιο με θερμοκρασία πάνω από 35°C.
Στην περίοδο 2019–2025 ο μέσος όρος αυξήθηκε στις 8,3 ημέρες.
Οι πολύ ζεστές ημέρες του Ιουνίου σχεδόν διπλασιάστηκαν.
Το 2024 καταγράφηκαν 17 ημέρες πάνω από 35°C ήδη από τον Ιούνιο. Το 2025 καταγράφηκαν 14.
Η θερμή περίοδος δεν περιορίζεται πλέον στον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Η έντονη ζέστη εγκαθίσταται νωρίτερα και σε ορισμένα χρόνια παραμένει μέχρι τον Σεπτέμβριο.
Οι νύχτες που το Άργος δεν δροσίζεται
Οι πολύ θερμές νύχτες έχουν ξεχωριστή σημασία για τη δημόσια υγεία.
Όταν η ελάχιστη θερμοκρασία παραμένει πάνω από 25°C, τα κτίρια και ο ανθρώπινος οργανισμός δυσκολεύονται να αποβάλουν τη θερμότητα που συσσωρεύτηκε μέσα στην ημέρα.
Στην περίοδο 2013–2018 καταγράφονταν κατά μέσο όρο 5,8 νύχτες τον χρόνο με ελάχιστη θερμοκρασία πάνω από 25°C.
Στην περίοδο 2019–2025 ο μέσος όρος ανέβηκε στις οκτώ νύχτες.
Το μεγαλύτερο συνεχόμενο διάστημα πολύ θερμών νυχτών σημειώθηκε το 2025. Από τις 7 έως τις 12 Αυγούστου, η θερμοκρασία δεν έπεσε κάτω από 25°C επί έξι συνεχόμενες νύχτες.
Ρεκόρ 45,6 βαθμών το 2021
Η υψηλότερη θερμοκρασία ολόκληρης της διαθέσιμης σειράς καταγράφηκε στις 3 Αυγούστου 2021.
Ο σταθμός του Άργους κατέγραψε 45,6°C.
Την ίδια περίοδο σημειώθηκε και η μεγαλύτερη συνεχόμενη ακολουθία ημερών με 40°C και άνω. Από την 1η έως τις 5 Αυγούστου 2021, η θερμοκρασία παρέμεινε σε αυτά τα επίπεδα για πέντε συνεχόμενες ημέρες.
Τι δείχνουν συνολικά τα στοιχεία
| Δείκτης | 2013–2018 | 2019–2025 | Μεταβολή |
|---|---|---|---|
| Ημέρες άνω των 35°C | 33,8 | 46,6 | +38% |
| Ημέρες με τουλάχιστον 37°C | 12,2 | 21,1 | +74% |
| Ημέρες με τουλάχιστον 40°C | 1,2 | 3,4 | σχεδόν τριπλασιασμός |
| Νύχτες με ελάχιστη άνω των 25°C | 5,8 | 8,0 | +37% |
| Μέση μέγιστη θερμοκρασία καλοκαιριού | 33,7°C | 34,6°C | +0,9°C |
Η εικόνα που προκύπτει δεν αφορά μόνο μεμονωμένα κύματα καύσωνα. Το Άργος καταγράφει περισσότερες ημέρες ακραίας ζέστης, μεγαλύτερα συνεχόμενα θερμά διαστήματα και υψηλότερες μέσες θερινές θερμοκρασίες.
Η προσαρμογή της πόλης δεν μπορεί να περιορίζεται στις συστάσεις των ημερών του καύσωνα. Η σκίαση των δημόσιων χώρων, η προστασία των εργαζομένων, η πρόσβαση σε δροσερούς χώρους, η αύξηση του πρασίνου και η φροντίδα των ηλικιωμένων και των ευάλωτων κατοίκων αποκτούν μόνιμο χαρακτήρα.
Τα καλοκαίρια στο Άργος έχουν ήδη αλλάξει. Οι αριθμοί δείχνουν πόσο γρήγορα συνέβη αυτή η αλλαγή.
Σημείωση για τα δεδομένα
Η ανάλυση βασίζεται στο αρχείο ημερήσιων μετεωρολογικών μετρήσεων του σταθμού Άργους του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Το αρχείο περιλαμβάνει ημερομηνίες από το 2010, όμως οι διαθέσιμες μετρήσεις θερμοκρασίας αρχίζουν στις 22 Αυγούστου 2012. Για τις συγκρίσεις χρησιμοποιήθηκαν τα πλήρη έτη 2013–2025. Στη σειρά εντοπίζονται τρεις μεμονωμένες ημέρες χωρίς μέτρηση θερμοκρασίας: μία το 2021 και δύο το 2025.
