Υπήρξε μια στιγμή που πολλοί δημότες πίστεψαν σε μια ουσιαστική αλλαγή. Όχι απλώς σε μια εναλλαγή προσώπων, αλλά σε μια βαθύτερη μετατόπιση του τρόπου διοίκησης: από την προσωπική διαχείριση στη θεσμική ευθύνη, από την «αυλή» στη συλλογικότητα, από την αδιαφάνεια στη λογοδοσία και από την παθητική ανάθεση στην ενεργή συμμετοχή των πολιτών. Αυτή η προσδοκία δεν ήταν αφελής αλλά ήταν αποτέλεσμα μιας συσσωρευμένης ανάγκης για υπέρβαση του παλιού. Σήμερα, όμως, αυτή η προσδοκία φαίνεται να διαψεύδεται.

Οι παραιτήσεις τριών αντιδημάρχων, οι άμεσες διαγραφές τους και η συνολική απώλεια επτά δημοτικών συμβούλων από την παράταξη «Όραμα Δημιουργίας» δεν αποτελούν μια απλή εσωτερική αναταραχή. Αποκαλύπτουν μια βαθιά κρίση συνοχής, εμπιστοσύνης και τρόπου διοίκησης. Η κρίση αυτή δεν περιορίστηκε στο εσωτερικό της παράταξης, αλλά μεταφέρθηκε στο Δημοτικό Συμβούλιο, όπου η δημοτική αρχή δεν διαθέτει πλέον αυτοδύναμη πλειοψηφία και καλείται να λειτουργήσει μέσα από εύθραυστες ισορροπίες.

Η επανένταξη του Σωκράτη Δωρή δεν δημιούργησε την κρίση, αλλά λειτούργησε ως καταλύτης που την ανέδειξε με μεγαλύτερη ένταση. Οι προηγούμενες δημόσιες καταγγελίες του για τον τρόπο λειτουργίας της διοίκησης, για την απομάκρυνσή του από τη ΔΕΥΑΝ και για την απόκλιση από προεκλογικές δεσμεύσεις δεν μπορούν να αγνοηθούν. Αντιθέτως, θέτουν κρίσιμα ερωτήματα: τι άλλαξε ώστε να επιστρέψει; Τι άλλαξε ώστε να γίνει εκ νέου αποδεκτός; Υπήρξε ουσιαστική πολιτική μεταβολή ή πρόκειται για μια συγκυριακή διευθέτηση; Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν μπορούν να παρακαμφθούν χωρίς κόστος για την αξιοπιστία της διοίκησης.

Η δημοτική αρχή εξελέγη με μια ισχυρή εντολή, που άγγιξε το 64%. Δεν επρόκειτο μόνο για μια εκλογική νίκη, αλλά για μια σαφή κοινωνική απαίτηση αλλαγής. Οι δημότες επένδυσαν σε αυτήν την παράταξη την ελπίδα ότι θα εγκαταλείψει τις πρακτικές του παρελθόντος και θα οικοδομήσει ένα νέο μοντέλο διοίκησης. Σήμερα, όμως, η ίδια αυτή αρχή εξαρτάται από τη στήριξη ή την ανοχή άλλων δυνάμεων για να λειτουργήσει. Μπορεί να διατηρεί τυπικά την εξουσία, αλλά πολιτικά φαίνεται να έχει απολέσει τη συνοχή και την εμπιστοσύνη που απαιτούνται για μια σταθερή και δημιουργική πορεία.

Η ευθύνη για αυτή την εξέλιξη δεν μπορεί να αποδίδεται αποκλειστικά σε πρόσωπα. Εάν οι επιλογές των συνεργατών ήταν λανθασμένες, τότε τίθεται ζήτημα πολιτικής κρίσης. Εάν, αντίθετα, τα πρόσωπα ήταν κατάλληλα αλλά δεν μπόρεσαν να λειτουργήσουν μέσα σε ένα συλλογικό πλαίσιο, τότε τίθεται ζήτημα ηγεσίας και τρόπου διοίκησης. Σε κάθε περίπτωση, η επαναλαμβανόμενη κριτική για «αυλή», για αποξένωση συνεργατών και για έλλειψη συλλογικότητας δεν μπορεί να θεωρηθεί τυχαία. Αντιθέτως, επιβεβαιώνει μια γνωστή παθολογία της εξουσίας, όπου η συγκέντρωση αποφάσεων σε έναν στενό κύκλο υπονομεύει τη δημοκρατική λειτουργία.

Παράλληλα, ο Δήμος βρίσκεται αντιμέτωπος με κρίσιμα ζητήματα που απαιτούν σοβαρότητα, στρατηγική και ευρεία συναίνεση. Η Καραθώνα δεν είναι απλώς ένα ζήτημα αξιοποίησης, αλλά ένα ζήτημα προστασίας ενός δημόσιου αγαθού με περιβαλλοντική και κοινωνική σημασία. Η νέα Μαρίνα εγείρει ερωτήματα για το μοντέλο ανάπτυξης που επιλέγεται και τις επιπτώσεις του στο τοπίο και την καθημερινότητα. Το ιστορικό κέντρο συνεχίζει να δέχεται έντονες πιέσεις, ενώ τα προβλήματα στις κοινότητες –υποδομές, καθαριότητα, βασικές υπηρεσίες– παραμένουν συσσωρευμένα και συχνά υποτιμημένα.

Σε αυτό το πλαίσιο, απαιτείται μια διοίκηση που να μπορεί να σχεδιάζει, να συνθέτει και να εμπνέει εμπιστοσύνη. Μια διοίκηση που να λειτουργεί με διαφάνεια, να ενισχύει τη συμμετοχή των πολιτών και να επιδιώκει ισόρροπη ανάπτυξη σε όλο τον Δήμο. Όχι μια διοίκηση που αναλώνεται σε εσωτερικές συγκρούσεις και προσωρινές ισορροπίες.

Το βασικό πρόβλημα, τελικά, δεν είναι μόνο η κρίση μιας συγκεκριμένης παράταξης. Είναι η επανάληψη ενός μοντέλου εξουσίας που φαίνεται να αναπαράγεται ανεξάρτητα από τα πρόσωπα. Αλλάζουν οι πρωταγωνιστές, αλλά ο τρόπος διοίκησης παραμένει ο ίδιος: συγκεντρωτικός, προσωποκεντρικός και συχνά αποκομμένος από την κοινωνία.

Η ευθύνη, όμως, δεν βαραίνει μόνο την εξουσία. Αφορά και την ίδια την κοινωνία, όταν επιλέγει να επενδύει σε πρόσωπα αντί για θεσμούς, όταν αποδέχεται πρακτικές που προηγουμένως κατήγγελλε και όταν περιορίζει τη συμμετοχή της στην εκλογική διαδικασία. Η δημοκρατία δεν εξαντλείται στην ψήφο· απαιτεί ενεργούς πολίτες που ελέγχουν, παρεμβαίνουν και διεκδικούν.

Ο δήμαρχος οφείλει πλέον να δώσει σαφείς και πειστικές απαντήσεις για την κρίση, για τις αποχωρήσεις και για την επιστροφή Δωρή. Το ίδιο ισχύει και για όσους αποχώρησαν ή επέστρεψαν: η πολιτική συνέπεια και η διαφάνεια δεν είναι προαιρετικές.

Η μεγαλύτερη απώλεια για μια δημοτική αρχή δεν είναι η αριθμητική της πλειοψηφία. Είναι η απώλεια της εμπιστοσύνης των πολιτών. Και αυτή η εμπιστοσύνη, όταν χαθεί, δύσκολα ανακτάται.

Η πραγματική αλλαγή δεν έρχεται με την απλή εναλλαγή προσώπων. Έρχεται όταν αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι ίδιοι οι πολίτες, όταν αυτοί  αντιλαμβάνονται πως χρειάζεται αλλαγή στη διαχείριση της εξουσίας  και αποφασίζουν  με ενεργή  συμμετοχή τους να γίνουν  σημαντικός και καθοριστικός παράγοντας αυτής της αναγκαίας αλλαγής. Όταν οι πολίτες παύουν να αναζητούν σωτήρες και αναλαμβάνουν οι ίδιοι την ευθύνη για τον τρόπο που θα διοικείται ο τόπος τους

Ανάπλι, 18/07/2025
Τάκης Πασσαλής