Την παραίτησή του από τη θέση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού υπέβαλε ο Γιώργος Διδασκάλου, ολοκληρώνοντας μια θητεία σχεδόν επτά ετών σε ένα από τα πλέον κομβικά πόστα του υπουργείου. Η αποχώρηση του Αργολιδέα πρώην ΓΓ του ΥΠΠΟ φέρεται -σύμφωνα με δημοσιεύματα- να συνδέεται με τις αλυσιδωτές αντιδράσεις που προκαλεί σε κυβερνητικό και διοικητικό επίπεδο η εν εξελίξει έρευνα για το κύκλωμα διαφθοράς στις πολεοδομίες.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η αντικατάσταση γενικών γραμματέων που διατηρούσαν επί μακρόν τις θέσεις τους είχε δρομολογηθεί προκειμένου να διασφαλιστεί η ομαλή λειτουργία των ελεγκτικών διαδικασιών. Πρόκειται για τη δεύτερη ηχηρή παραίτηση που καταγράφεται τις τελευταίες ημέρες με φόντο την ίδια υπόθεση, καθώς προηγήθηκε η αποχώρηση του Ευθύμιου Μπακογιάννη, Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Η διαδρομή των ερευνών στα Κεντρικά Συμβούλια του ΥΠΠΟ

Ο πυρήνας της εμπλοκής του Υπουργείου Πολιτισμού στην υπόθεση των πολεοδομιών προκύπτει από τα στοιχεία της δικογραφίας που είδαν το φως της δημοσιότητας. Βασικό πρόσωπο στις σχετικές αναφορές αποτελεί η αρχιτέκτονας μηχανικός Ναυσικά Χατζηδάκη, η οποία περιλαμβάνεται στους κατηγορούμενους.

Η ιδιότητά της ως μέλους του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) και του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων (ΚΣΝΜ) προκάλεσε άμεσους τριγμούς, καθώς στα συγκεκριμένα κορυφαία γνωμοδοτικά όργανα προήδρευε θεσμικά ο Γιώργος Διδασκάλου.

Οι εξηγήσεις Διδασκάλου και το τοπικό αποτύπωμα

Η είδηση της αποχώρησης του Γιώργου Διδασκάλου προκάλεσε έντονο ενδιαφέρον στην Αργολίδα, περιοχή από την οποία κατάγεται και όπου διατηρεί ισχυρούς πολιτικούς δεσμούς.

Ο ίδιος φρόντισε να δώσει τη δική του οπτική για τις εξελίξεις που οδήγησαν στην έξοδό του από το Υπουργείο, ξεκαθαρίζοντας ότι η παραίτησή του αποτελεί αποκλειστικά προϊόν ανανέωσης του στελεχιακού δυναμικού, καθώς συμπλήρωσε επτά συνεχή έτη στη συγκεκριμένη θέση.

Η παρέμβαση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων

Με αφορμή την παραίτηση του Γενικού Γραμματέα, ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ) εξέδωσε σκληρή ανακοίνωση, ζητώντας θεσμικές αλλαγές στη συγκρότηση των Κεντρικών Συμβουλίων και άμεση διερεύνηση υποθέσεων.

Ακολουθεί αυτούσια η ανακοίνωση του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων:

«Η παραίτηση του Γενικού Γραμματέα του Υπουργείου Πολιτισμού Γεωργίου Διδασκάλου στο πλαίσιο των ελέγχων για το «σκάνδαλο των πολεοδομιών» μας υποχρεώνει να επαναλάβουμε τα εξής:

Ως επιστημονικό σωματείο αιτούμαστε από παλιά και σταθερά τη θεσμική θωράκιση των κορυφαίων γνωμοδοτικών οργάνων του Υπουργείου (ΚΑΣ και ΚΣΝΜ) και την αποσύνδεσή τους από τον κύκλο της εκάστοτε πολιτικής ηγεσίας. Ο ΣΕΑ έχει πάγιες θέσεις για τον ex officio ορισμό των αντιπροσώπων των φορέων, αντικειμενικά κριτήρια για τον ορισμό των διευθυντών που συμμετέχουν, και οπωσδήποτε τον ορισμό ανώτατου δικαστικού ως προέδρου του συμβουλίου. Το ότι αυτών των οργάνων προεδρεύει ένα πολιτικό πρόσωπο, ο εκάστοτε Γ.Γ. του ΥΠΠΟ, καθώς και το ότι μέλη του διορίζονται με επιλογή της πολιτικής ηγεσίας, δεν διασφαλίζει σε καμία περίπτωση την αποφυγή των πολιτικών παρεμβάσεων σε τόσο κρίσιμα θέματα για το πολιτιστικό απόθεμα της χώρας, αρχαίο και νεότερο.

Το «κύρος» των επιστημονικών οργάνων του ΥΠΠΟ -το οποίο πολλάκις έχει επικαλεστεί η πολιτική ηγεσία για να δικαιολογήσει αποφάσεις βλαπτικές για τα μνημεία, όπως το μινωικό μνημείο του λόφου Παπούρα, οι αρχαιότητες του σταθμού Βενιζέλου, η Μονεμβασιά κ.α.- σφυρηλατήθηκε σε εποχές που τα Συμβούλια του ΥΠΠΟ αποτελούνταν από επιστήμονες κύρους που έκριναν με επιστημονικό τρόπο, με γνώμονα την προστασία των μνημείων και δεν δίσταζαν ακόμη και να παραιτηθούν όταν έρχονταν αντιμέτωποι με πολιτικές πιέσεις.

Η σημερινή κατάσταση των Κεντρικών Συμβουλίων του ΥΠΠΟ, δυστυχώς, υποσκάπτει την ίδια την ιστορία των Συμβουλίων. Πολλώ δε μάλλον, όταν μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων για πρώτη φορά στα χρονικά βρίσκεται κατηγορούμενο για δωροληψία, όταν οι διάλογοι που έχουν δει το φως της δημοσιότητας αναδεικνύουν την έκδοση χειραγωγημένων αποφάσεων με την εμπλοκή του Γ.Γ. και μελών του συμβουλίου.

Η σύνδεση στελεχών του ΥΠΠΟ εγγεγραμμένων σε κυβερνητικούς ή φιλοκυβερνητικούς πολιτικούς κύκλους με οικοδομικές υποθέσεις ελεγχόμενες από τη δικαιοσύνη τα τελευταία χρόνια, η απομάκρυνση και αργία τμηματάρχη της Υπηρεσίας Νεωτέρων Μνημείων εμπλεκόμενης σε κύκλωμα διαφθοράς μαζί με προβεβλημένα φιλοκυβερνητικά συνδικαλιστικά στελέχη το 2024, κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου σε μία εποχή συνεχών καταγγελιών διαφθοράς.

Επισημαίνουμε ότι έχουν περάσει δύο χρόνια από το προηγούμενο σκάνδαλο που ξέσπασε («κύκλωμα της Νάνσυ») και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΠΟ ούτε ερεύνησε ούτε ανέπεμψε καμία από τις υποθέσεις που βρίσκονταν στην προηγούμενη δικογραφία!

Αναμένουμε από την ελληνική δικαιοσύνη να πράξει τα δέοντα και από την Υπουργό, η επτάχρονη θητεία της οποίας συμπίπτει με εκείνη του Γ.Γ., να διερευνήσει τις υποθέσεις οικοδομικών ελέγχων και αρχαιολογικών και άλλων υποθέσεων – τις οποίες χειρίστηκαν οι εμπλεκόμενοι προς ζημίαν του δημοσίου συμφέροντος – και να τις αναπέμψει άμεσα για νέα κρίση. Ζητάμε άμεσα να αλλάξει ο τρόπος συγκρότησης των Κεντρικών Συμβουλίων του ΥΠΠΟ, ώστε αυτά να ξαναγίνουν επιστημονικά ανεξάρτητα όργανα».