Σε «τεντωμένο σχοινί» βρίσκεται η οικολογική ισορροπία του Αργολικού Κόλπου, καθώς η επιθετική επέκταση των μονάδων υδατοκαλλιέργειας φαίνεται να θέτει σε άμεσο κίνδυνο τα πολύτιμα θαλάσσια λιβάδια της περιοχής.
Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση «Reposidonia στον Αργοσαρωνικό Κόλπο» που υλοποίησε η περιβαλλοντική οργάνωση iSea, καταγράφονται ήδη σημάδια υποβάθμισης, ενώ ο σχεδιασμός για τις Περιοχές Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ) φαίνεται να αγνοεί κρίσιμα περιβαλλοντικά δεδομένα.
Κενά στις μελέτες και ιστορική υποβάθμιση
Η έρευνα, η οποία υποστηρίχθηκε από τα ιδρύματα Argosaronic Environment Foundation και Rauch Foundation σε συνεργασία με την Katheti, ανέδειξε ένα σημαντικό κενό γνώσης: οι υπάρχουσες Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) για τις ΠΟΑΥ στην περιοχή δεν περιλαμβάνουν επαρκή στοιχεία για την παρουσία και την κατάσταση των θαλάσσιων οικοτόπων.
Η επιστημονική ομάδα της iSea, χρησιμοποιώντας συνδυασμό επιτόπιας έρευνας και ανάλυσης δορυφορικών εικόνων βάθους 50ετίας, χαρτογράφησε 18,29 εκτάρια λιβαδιών Posidonia oceanica (Ποσειδωνία) και Cymodocea nodosa (Κυμοδόχη). Τα συμπεράσματα είναι ανησυχητικά:
- Κόλπος Βουρλιάς: Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα «νεκρού» βυθού, όπου εκεί που κάποτε άκμαζαν θαλάσσια λιβάδια, σήμερα το υπόστρωμα αποτελείται μόνο από λάσπη και άμμο λόγω της μακροχρόνιας δραστηριότητας ιχθυοκαλλιέργειας.
- Ιστορική υποχώρηση: Η σύγκριση δεδομένων δεκαετιών υποδεικνύει σαφή συσχετισμό μεταξύ της εντατικής ιχθυοκαλλιέργειας και της εξαφάνισης της θαλάσσιας βλάστησης.
Η «κόκκινη γραμμή» των 800 μέτρων που παραβιάζεται
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα αφορά τις αποστάσεις ασφαλείας. Ενώ η διεθνής επιστημονική κοινότητα προτείνει οι ιχθυοκλωβοί να τοποθετούνται σε απόσταση τουλάχιστον 800 μέτρων από τα όρια των λιβαδιών Ποσειδωνίας (καθώς οι επιπτώσεις μπορούν να φτάσουν έως και τα 3 χλμ.), η πραγματικότητα στον Αργολικό είναι τελείως διαφορετική:
- Στο Ακρωτήριο Θυνί, λιβάδι 13,28 εκταρίων βρίσκεται εντός της ζώνης επιρροής, με εγκαταστάσεις σε απόσταση μόλις 300 μέτρων.
- Στη ζώνη από το Ακρωτήριο Μπουρνιά έως το Φωκιανό, σχεδιάζονται κλουβιά σε απόσταση αναπνοής (μόλις 100 μέτρων) από την Ποσειδωνία.
- Στον Όρμο Βουρλιά, το λιβάδι Κυμοδόχης που χαρτογραφήθηκε βρίσκεται σχεδόν εξ ολοκλήρου εντός της επικίνδυνης ζώνης των 800 μέτρων.
Η ανάγκη για βιώσιμο σχεδιασμό
Η πίεση που δέχεται ο Αργολικός Κόλπος είναι τεράστια. Ο τρέχων σχεδιασμός προβλέπει αύξηση της παραγωγής κατά 4,5 φορές και επέκταση των εγκαταστάσεων κατά 35 φορές. Χωρίς την ενσωμάτωση αυστηρών μέτρων προστασίας και την τήρηση των ελάχιστων αποστάσεων, ο κίνδυνος για την αλιεία, τη βιοποικιλότητα και τις παράκτιες κοινότητες είναι μη αναστρέψιμος.
Η iSea και οι τοπικοί φορείς ζητούν την άμεση αναθεώρηση των μελετών, ώστε να συμπεριληφθούν τα χαρτογραφημένα λιβάδια και να εφαρμοστούν ενισχυμένα πρωτόκολλα παρακολούθησης.