Μια τεράστια οικονομική «ένεση» ύψους 5,3 δισεκατομμυρίων ευρώ ενεργοποιείται μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου, με στόχο τη στήριξη των πολιτών και των μικρών επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο κόστος ενέργειας και μετακίνησης. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει 25 ξεχωριστές δράσεις που εκτείνονται από την ενεργειακή θωράκιση κτιρίων και την κοινωνική στέγαση, μέχρι την επιδότηση ηλεκτρικών οχημάτων και την αναβάθμιση των μέσων μαζικής μεταφοράς.

Το βάρος δίνεται στην υποστήριξη όσων πλήττονται από την ενεργειακή και μεταφορική φτώχεια, δυσκολευόμενοι να καλύψουν βασικές ανάγκες θέρμανσης, ψύξης και καθημερινών μετακινήσεων.

Ποιοι είναι οι δικαιούχοι και ποια τα εισοδηματικά όρια

Στο επίκεντρο των προγραμμάτων του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου βρίσκονται οι οικογένειες, τα άτομα με αναπηρία, τα ευάλωτα νοικοκυριά και οι πολύ μικρές επιχειρήσεις (έως 9 υπαλλήλους και τζίρο έως 2 εκατ. ευρώ). Για τη διευκόλυνση των πολιτών, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δημιουργεί το Μητρώο Ενεργειακής Στήριξης, όπου οι δικαιούχοι θα εγγράφονται ψηφιακά και θα λαμβάνουν ειδική κάρτα για άμεση, χωρίς γραφειοκρατία, πρόσβαση στις παροχές.

Παρακάτω παρουσιάζονται ενδεικτικά τα εισοδηματικά όρια ένταξης, τα οποία θα αναπροσαρμόζονται κάθε χρόνο με βάση τις φορολογικές δηλώσεις:

Οι βασικοί πυλώνες των 25 παρεμβάσεων

Ο σχεδιασμός του Ταμείου χωρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες: την κατοικία, τις μεταφορές και την επιχειρηματικότητα.

1. Ενεργειακή αναβάθμιση και στέγαση

• Νέο «Εξοικονομώ» (1,2 δισ. €): Απλοποιημένες διαδικασίες για 62.000 κατοικίες με ποσοστά επιδότησης που μπορούν να ξεπεράσουν το 80% (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ) για μονώσεις, κουφώματα κ.ά. Παράδειγμα: Σε επένδυση 24.800€, το νοικοκυριό πληρώνει μόνο 5.000€.
• Αντλίες Θερμότητας & Ηλιακοί Θερμοσίφωνες (930 εκατ. €): Ενίσχυση (έως 80%) για απεξάρτηση από ορυκτά καύσιμα. Αφορά 170.000 δικαιούχους για αντλίες και 110.000 για ηλιακούς. Καλύπτεται και το κόστος εγκατάστασης.
• Αυξημένο Επίδομα Θέρμανσης (340 εκατ. €): Περίπου 780.000 νοικοκυριά θα δουν αυξήσεις της τάξης των 100 ευρώ ετησίως έως το 2032.
• Δωρεάν Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης – ΠΕΑ (40 εκατ. €): Πλήρης κάλυψη του κόστους έκδοσης για 200.000 ευάλωτα νοικοκυριά, ανεξάρτητα από τη συμμετοχή τους σε προγράμματα ανακαίνισης.
• Κοινωνικές Κατοικίες (435 εκατ. €): Αξιοποίηση τεσσάρων πρώην στρατοπέδων (Χαϊδάρι, Αχαρνές, Θεσσαλονίκη, Πάτρα) για την ανέγερση 2.350 ενεργειακά μηδενικών διαμερισμάτων. Θα προσφέρονται με εξαιρετικά χαμηλό ενοίκιο σε νέα ζευγάρια, πολύτεκνους και ευάλωτες ομάδες.
• Αναβάθμιση Φοιτητικών Εστιών (226 εκατ. €): Σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης και ενεργειακή θωράκιση σε 15 κτίρια ανά την Ελλάδα, εξυπηρετώντας 5.600 φοιτητές.

2. Μεταφορές: Πράσινη κινητικότητα για όλους

• Κοινωνικό Leasing Ηλεκτρικών Οχημάτων (174 εκατ. €): Επιδότηση έως 13.000€ (συν 500€ για φορτιστή) για την τετραετή μίσθωση ηλεκτρικού Ι.Χ. από 12.500 ευάλωτα νοικοκυριά, διαμορφώνοντας το μηνιαίο μίσθωμα σε επίπεδα κάτω των 150€.
• Δωρεάν Αμαξίδια & Mobility Scooters (51 εκατ. €): 100% επιδότηση για ηλεκτρικά βοηθήματα μετακίνησης για 13.200 άτομα με αναπηρία (ασφαλισμένους και ανασφάλιστους).
• Αναβάθμιση Μέσων Μαζικής Μεταφοράς (Συνολικά ~400 εκατ. €):
  • Προσθήκη 210 νέων ηλεκτρικών λεωφορείων σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με έμφαση στις δυτικές συνοικίες.
  • Ανακατασκευή 10 συρμών της Γραμμής 1 του ΗΣΑΠ και προμήθεια 12 νέων συρμών για τις Γραμμές 2 & 3 του Μετρό, μειώνοντας δραστικά τους χρόνους αναμονής.
  • Έργα προσβασιμότητας σε όλους τους σταθμούς του Μετρό και σε 33 σταθμούς του ΟΣΕ.
• Μεταφορές “Κατά Παραγγελία” (On-Demand): Υπηρεσίες προσαρμοσμένης μετακίνησης για ευάλωτους πολίτες σε Αττική, Θεσσαλονίκη και αγροτικές περιοχές, μέσω 100 ηλεκτρικών μικρών λεωφορείων.
• Υποδομές (228 εκατ. €): Δημιουργία 4.400 δημόσιων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και κατασκευή δικτύων ποδηλατοδρόμων (άνω των 76 χλμ.) και ασφαλών πεζοδρομίων σε πολλές πόλεις.

3. Ανάσα στις πολύ μικρές επιχειρήσεις

• Εξοικονομώ για Επιχειρήσεις (394 εκατ. €): Στήριξη 10.000 μικρών επιχειρήσεων για θερμομόνωση και αλλαγή συστημάτων θέρμανσης/ψύξης, προστατεύοντας τη ρευστότητά τους.
• Επιδότηση Επαγγελματικών Οχημάτων (289 εκατ. €): Χρηματοδότηση (έως 40% για van/ΙΧ και 30% για βαρέα οχήματα) για την αγορά ή μίσθωση ηλεκτρικού στόλου.
• Ηλεκτρικά Ταξί (68 εκατ. €): Δυνατή επιδότηση ύψους 20.000€ (ή 29.000€ για οχήματα ΑμεΑ) για την αντικατάσταση παλαιών οχημάτων ταξί, ξεκινώντας από τα μεγάλα αστικά κέντρα.

Για την αποφυγή αποκλεισμών, προβλέπεται επιπλέον η λειτουργία «One-Stop Shops» σε κάθε Περιφέρεια (22 εκατ. €), παρέχοντας δωρεάν καθοδήγηση σε πολίτες και επιχειρηματίες που δεν διαθέτουν εξοικείωση με τα ψηφιακά εργαλεία.