Μετά την επιβεβαίωση εστίας αφθώδους πυρετού στη Λέσβο, η Περιφέρεια Πελοποννήσου σημαίνει συναγερμό και προχωρά σε κατεπείγουσα ενημέρωση προς όλους τους κτηνοτρόφους, εμπόρους και μεταφορείς ζώων. Στόχος είναι η άμεση θωράκιση του ζωικού κεφαλαίου της περιοχής μέσω αυστηρών μέτρων βιοασφάλειας.

Οι αρχές ξεκαθαρίζουν κατηγορηματικά: Ο αφθώδης πυρετός δεν μεταδίδεται στον άνθρωπο. Δεν συντρέχει απολύτως κανένας λόγος ανησυχίας για τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, αποτελεί ένα από τα πιο καταστροφικά νοσήματα για την αγροτική οικονομία παγκοσμίως, ικανό να προκαλέσει ανυπολόγιστες απώλειες στην παραγωγή και τεράστια προσκόμματα στο εμπόριο.

Τι είναι ο αφθώδης πυρετός και πώς μεταδίδεται;

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά μεταδοτικό ιογενές νόσημα που χτυπά τα δίχηλα ζώα (βοοειδή, αιγοπρόβατα, χοίρους) καθώς και ορισμένα άγρια είδη. Η επικινδυνότητά του έγκειται στην υψηλή μεταδοτικότητα και την ταχεία εξάπλωσή του.

Ο ιός μεταδίδεται με πολλούς τρόπους:

• Άμεση επαφή με μολυσμένα ζώα.
• Έμμεση επαφή μέσω μολυσμένων αντικειμένων, οχημάτων, υποδημάτων ή εξοπλισμού.
• Αερογενώς, γεγονός που πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο μόλυνσης γειτονικών κτηνοτροφικών μονάδων.
• Μέσω άγριων ζώων και τρωκτικών που λειτουργούν ως μεταφορείς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μολυσμένα ζώα απεκκρίνουν τον ιό μέσω του σάλιου, των ρινικών εκκρίσεων, του γάλακτος, των ούρων και των κοπράνων, μετατρέποντας τις εγκαταστάσεις σε δυνητικές εστίες περαιτέρω διασποράς.

Τα συμπτώματα του αφθώδους πυρετού στα ζώα

Η έγκαιρη αναγνώριση είναι το κλειδί. Οι κτηνοτρόφοι πρέπει να παρατηρούν καθημερινά το κοπάδι τους για τα εξής κλινικά συμπτώματα:

• Υψηλός πυρετός και ξαφνική ανορεξία.
• Έντονη σιαλόρροια.
• Φυσαλίδες και διαβρώσεις στη στοματική κοιλότητα, στη στεφάνη της οπλής, στη μεσοδακτύλια περιοχή και στον μαστό.
• Σοβαρή χωλότητα (τα ζώα κουτσαίνουν) και δραματική μείωση της γαλακτοπαραγωγής.
• Προσοχή: Σε νεαρά ζώα μπορεί να εμφανιστεί οξεία μυοκαρδίτιδα που οδηγεί σε αιφνίδιο θάνατο.

Ο αφθώδης πυρετός είναι νόσημα υποχρεωτικής δήλωσης. Σε περίπτωση υποψίας, πρέπει να ενημερωθεί αμέσως η αρμόδια Κτηνιατρική Υπηρεσία της περιοχής σας.

Μέτρα βιοασφάλειας σε Κτηνοτροφικές Μονάδες

Για την πρόληψη και αποτροπή εισόδου του ιού, η τήρηση αυξημένων μέτρων προστασίας είναι επιτακτική. Η Περιφέρεια συνιστά:

• Περίφραξη εγκαταστάσεων και περιορισμός των επισκεπτών. Ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα που επισκέπτονται και άλλες εκμεταλλεύσεις.
• Δημιουργία απολυμαντικής τάφρου για οχήματα στις εισόδους/εξόδους. Τακτικός καθαρισμός και απολύμανση εξοπλισμού και υποδημάτων.
• Παραμονή νεοεισαχθέντων ζώων σε ξεχωριστό χώρο για τουλάχιστον 21 ημέρες.
• Πιστοποιημένη προέλευση ζωοτροφών και νόμιμη προμήθεια ζώων (σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία). Απαγορεύεται η χρήση μεταχειρισμένων εργαλείων από άλλες φάρμες.
• Απομάκρυνση λιμναζόντων υδάτων, τακτική μυοκτονία, απεντόμωση και χρήση εντομοαπωθητικών/εξωπαρασιτοκτόνων.

Κανόνες για σφαγεία και μεταφορικά μέσα ζώων

Ο κίνδυνος διασποράς κατά τη μεταφορά ζώων είναι τεράστιος. Γι’ αυτό απαιτείται:

• Υποχρεωτικός καθαρισμός και απολύμανση κάθε οχήματος που εισέρχεται ή εξέρχεται από εγκαταστάσεις.
• Κάθε όχημα πρέπει να διαθέτει εξοπλισμό απολύμανσης (ψεκαστήρα τουλάχιστον 15 λίτρων, φόρμες μιας χρήσης, ποδονάρια, γάντια).
• Επιμελής ψεκασμός των τροχών των φορτηγών πριν την είσοδο και αμέσως μετά την έξοδο από το σφαγείο.
• Οι υπεύθυνοι των σφαγείων οφείλουν να επιτηρούν την απαρέγκλιτη εφαρμογή των προγραμμάτων καθαρισμού και την αξιοποίηση των ειδικών χώρων απολύμανσης οχημάτων μετά την εκφόρτωση.

Η πιστή τήρηση του σχεδίου αντιμετώπισης έκτακτης ανάγκης του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων είναι η μόνη ασπίδα προστασίας της ντόπιας κτηνοτροφίας.