Μια σπουδαία ημέρα ξημέρωσε για την ελληνική αμπελουργία και τον πολιτισμό μας, καθώς ο φημισμένος οίνος Μαλβαζία της Μονεμβασιάς πέρασε πλέον και επίσημα στο Εθνικό Ευρετήριο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Η σχετική ανακοίνωση από το Υπουργείο Πολιτισμού έρχεται να επισφραγίσει τη μοναδικότητα ενός κρασιού που έχει συνδέσει άρρηκτα το όνομά του με την ιστορία, το εμπόριο και την παράδοση της Μεσογείου.
Η ένταξη στο ευρετήριο αποτελεί μια στρατηγική πράξη διαφύλαξης, στο πλαίσιο της διεθνούς σύμβασης της UNESCO. Το αίτημα εξετάστηκε και εγκρίθηκε με τη συνδρομή της Διεύθυνσης Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της αρμόδιας Εθνικής Επιτροπής, ανεβάζοντας πλέον τα καταγεγραμμένα στοιχεία στο ελληνικό ευρετήριο στα 164.
Λιαστά σταφύλια και αρώματα
Τι κάνει, όμως, τον οίνο Μαλβαζία τόσο ξεχωριστό; Πρόκειται για ένα γλυκό, εξαιρετικά αρωματικό κρασί, η παραγωγή του οποίου απαιτεί υπομονή και σεβασμό στη φύση.
Το μυστικό της επιτυχίας του κρύβεται στη διαδικασία αφυδάτωσης. Συγκεκριμένες ποικιλίες σταφυλιών τρυγώνται σε κατάσταση υπερωρίμανσης και αφήνονται να λιαστούν κάτω από τον μεσογειακό ήλιο. Αυτή η φυσική τεχνική των λιαστών σταφυλιών μειώνει την υγρασία του καρπού, αυξάνοντας θεαματικά τη συγκέντρωση των σακχάρων και των αρωματικών συστατικών, χαρίζοντας στο κρασί τον μοναδικό, πλούσιο χαρακτήρα του. Γύρω από αυτή τη διαδικασία, η τοπική κοινωνία της Μονεμβασιάς διοργανώνει πλήθος δράσεων που αναδεικνύουν την οινοποιητική της κουλτούρα.
Ένα ταξίδι 6 αιώνων στις αγορές της Ευρώπης
Η ιστορία του οίνου Μαλβαζία μοιάζει με παραμύθι. Η παραγωγή του ξεκίνησε τον 12ο αιώνα από την επιβλητική καστροπολιτεία της Μονεμβασιάς. Σύντομα, η φήμη του ξεπέρασε τα τοπικά σύνορα, επεκτάθηκε στις Κυκλάδες και βρήκε γόνιμο έδαφος στην ενετοκρατούμενη, τότε, Κρήτη.
Υπό τον έλεγχο Βενετών και Γενουατών εμπόρων, η Μαλβαζία ταξίδεψε σε κάθε γωνιά της Γηραιάς Ηπείρου. Για έξι ολόκληρους αιώνες, το ελληνικό αυτό κρασί κυριάρχησε απόλυτα στις ευρωπαϊκές αγορές, κοσμώντας τα ποτήρια βασιλιάδων, ευγενών και σπουδαίων προσωπικοτήτων της εποχής που το ύμνησαν μέσα από τα κείμενά τους.
Η σύγχρονη αναβίωση και οι οίνοι ΠΟΠ
Αν και στο πέρασμα των αιώνων η παραγωγή του γνώρισε σκαμπανεβάσματα, τις τελευταίες δεκαετίες βιώνουμε μια εντυπωσιακή αναβίωση. Μέσα από τη συστηματική δουλειά παθιασμένων οινοποιών και αμπελουργών σε περιοχές όπως η Μονεμβασιά, η Κρήτη και η Πάρος, ο μύθος της Μαλβαζίας ζωντάνεψε ξανά.
Η προσπάθεια αυτή απέδωσε καρπούς με τη δημιουργία οίνων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ), εξασφαλίζοντας την ποιότητα και την αυθεντικότητα του προϊόντος. Η σημερινή αναγνώριση από το Υπουργείο Πολιτισμού δεν είναι απλώς ένας τίτλος, αλλά η δικαίωση μιας προσπάθειας αιώνων να κρατηθεί ζωντανό το «νέκταρ» της Μονεμβασιάς.
