Μία νέα εποχή ανατέλλει στην αγορά εργασίας, καθώς μπαίνει οριστικό τέλος στην πρακτική των αγγελιών που αναζητούν προσωπικό χωρίς να διευκρινίζουν τις οικονομικές απολαβές. Η ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2023/970 για τη μισθολογική διαφάνεια στο εθνικό δίκαιο, η οποία πρέπει να ολοκληρωθεί έως το καλοκαίρι του 2026, αλλάζει δραστικά τους κανόνες του παιχνιδιού υπέρ των εργαζομένων και των υποψηφίων.
Στόχος της νέας νομοθεσίας είναι η εξάλειψη των μισθολογικών ανισοτήτων, ιδιαίτερα μεταξύ ανδρών και γυναικών, και η ενίσχυση της διαφάνειας στις διαδικασίες πρόσληψης.
Τι αλλάζει στις συνεντεύξεις και τις αγγελίες
Η πιο σημαντική αλλαγή που φέρνει η νέα Οδηγία αφορά την καθημερινότητα όσων αναζητούν εργασία. Πλέον, οι εταιρείες θα είναι υποχρεωμένες να ενημερώνουν τους υποψηφίους για τον αρχικό μισθό ή το μισθολογικό εύρος της θέσης:
- Είτε απευθείας στην προκήρυξη (αγγελία) της θέσης εργασίας.
- Είτε πριν από το στάδιο της συνέντευξης.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι κανείς δεν θα πηγαίνει σε συνέντευξη «στα τυφλά», αγνοώντας το οικονομικό πακέτο.
Επιπλέον, θεσπίζεται μια σημαντική δικλείδα ασφαλείας: Οι εργοδότες απαγορεύεται ρητά να ρωτούν τους υποψηφίους για το μισθολογικό τους ιστορικό (προηγούμενες αμοιβές). Με αυτόν τον τρόπο, διασφαλίζεται ότι οι νέες απολαβές θα βασίζονται στα προσόντα και τις απαιτήσεις της θέσης, και όχι στο τι πληρωνόταν ο εργαζόμενος στο παρελθόν, πρακτική που συχνά διαιώνιζε τις χαμηλές αμοιβές.
Δικαιώματα εργαζομένων: Πρόσβαση στα στοιχεία
Η μισθολογική διαφάνεια δεν σταματά στην πρόσληψη. Οι υφιστάμενοι εργαζόμενοι αποκτούν το δικαίωμα να αιτούνται και να λαμβάνουν γραπτή ενημέρωση σχετικά με:
- Το ατομικό τους επίπεδο αμοιβής.
- Τους μέσους όρους αμοιβών στην εταιρεία, κατανεμημένους ανά φύλο.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις οφείλουν να κάνουν γνωστά και εύκολα προσβάσιμα τα κριτήρια βάσει των οποίων καθορίζονται οι μισθοί και οι αυξήσεις (μισθολογική εξέλιξη).
Πότε θα επιβάλλονται πρόστιμα
Το νέο πλαίσιο δεν είναι απλώς συστατικό, αλλά προβλέπει αυστηρές κυρώσεις. Εάν κατά τον έλεγχο των μισθολογικών στοιχείων (reporting) διαπιστωθούν τα εξής:
- Μισθολογική διαφορά άνω του 5% μεταξύ ανδρών και γυναικών σε οποιαδήποτε κατηγορία.
- Αδυναμία του εργοδότη να δικαιολογήσει τη διαφορά με αντικειμενικά, ουδέτερα κριτήρια.
- Μη διόρθωση της αδικαιολόγητης διαφοράς εντός εξαμήνου.
Τότε, διενεργείται κοινή αξιολόγηση αμοιβών με τους εκπροσώπους των εργαζομένων. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, τα κράτη-μέλη θα επιβάλλουν κυρώσεις και πρόστιμα, τα οποία μπορεί να υπολογίζονται βάσει του ετήσιου τζίρου της εταιρείας ή του συνολικού κόστους μισθοδοσίας.
Το χρονοδιάγραμμα και οι υποχρεώσεις των εταιρειών
Η προθεσμία για την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας είναι η 7η Ιουνίου 2026. Από εκεί και πέρα, οι υποχρεώσεις υποβολής στοιχείων κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης:
- Εταιρείες με 250+ εργαζομένους: Υποχρεούνται να παρέχουν στοιχεία έως τις 7 Ιουνίου 2027 και στη συνέχεια κάθε έτος.
- Εταιρείες με 150 έως 249 εργαζομένους: Υποβολή στοιχείων έως τις 7 Ιουνίου 2027 και στη συνέχεια ανά τριετία.
- Εταιρείες με 100 έως 149 εργαζομένους: Υποβολή στοιχείων έως τις 7 Ιουνίου 2031 και στη συνέχεια ανά τριετία.
Για τις μικρότερες επιχειρήσεις (κάτω των 100 εργαζομένων), η παροχή στοιχείων παραμένει, προς το παρόν, εθελοντική.
