Κρίσιμη θεωρείται η συνεδρίαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) που θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 13 Ιανουαρίου 2026, στις 14:00, στο κτήριο του Υπουργείου Πολιτισμού (οδός Μπουμπουλίνας 20, Αθήνα), καθώς στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνεται η έγκριση ή μη της επικαιροποιημένης αρχιτεκτονικής μελέτης συντήρησης και αποκατάστασης της Παλαιάς Μονής Ταλαντίου (Μετόχι) στο Αραχναίο (Χέλι) του Δήμου Ναυπλιέων, στην Π.Ε. Αργολίδας.
Η συνεδρίαση θα πραγματοποιηθεί υπό την προεδρία του Γεώργιου Διδασκάλου, Γενικού Γραμματέα Πολιτισμού του ΥΠΠΟ, με εισηγητή τον Θ. Βλαχούλη, σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία το ιστορικό μνημείο βρίσκεται σε οριακό σημείο, αντιμετωπίζοντας άμεσο κίνδυνο κατάρρευσης.
Σε κατάσταση εγκατάλειψης ένα σημαντικό μεταβυζαντινό μνημείο
Η Παλαιά Μονή Ταλαντίου, ένα από τα σημαντικότερα μεταβυζαντινά μνημεία της Αργολίδας, παραμένει εγκαταλελειμμένη από το 1761, με αποτέλεσμα οι φθορές που έχουν συσσωρευτεί στο πέρασμα των αιώνων να απειλούν πλέον τη στατική της επάρκεια. Το καθολικό και το παρεκκλήσι της μονής παρουσιάζουν σοβαρά δομικά και μορφολογικά προβλήματα, καθιστώντας επιτακτική την άμεση παρέμβαση της Πολιτείας.
Το καθολικό, αφιερωμένο στους Ταξιάρχες, την Παναγία και τον Άγιο Βλάσιο, καθώς και το παρεκκλήσι της Αγίας Μαρίνας, ακολουθούν τον αρχιτεκτονικό τύπο του σταυρεπίστεγου ναού και διατηρούν ιδιαίτερα αξιόλογα μορφολογικά χαρακτηριστικά, που καταδεικνύουν τη σημασία του μνημείου για την ιστορία και την εκκλησιαστική αρχιτεκτονική της περιοχής.
Ιδιαίτερη αξία παρουσιάζουν και οι τοιχογραφίες στο εσωτερικό του μνημείου, οι οποίες σώζονται σε δύο ζωγραφικά στρώματα. Το νεότερο στρώμα χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 16ου αιώνα και φέρει εμφανείς επιρροές από το ναυπλιακό εργαστήριο του Θεοδόσιου Κακαβά, γεγονός που προσδίδει στο μνημείο ξεχωριστή καλλιτεχνική και ιστορική σημασία.
Παρά ταύτα, οι φθορές στη λιθοδομή, τους θόλους, την κεραμοσκεπή και τις τοιχογραφίες είναι εκτεταμένες, ενώ η μακρόχρονη απουσία συστηματικής συντήρησης έχει επιβαρύνει περαιτέρω την κατάσταση του συγκροτήματος.
Αίτημα για επικαιροποίηση της μελέτης αποκατάστασης
Το Δημοτικό Συμβούλιο Ναυπλιέων έχει ήδη ζητήσει την επικαιροποίηση της μελέτης αποκατάστασης του 2014, η οποία προέβλεπε εργασίες στερέωσης, συντήρησης, αποκατάστασης του μνημείου, καθώς και διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Η συζήτηση στο ΚΑΣ αναμένεται να κρίνει το μέλλον της Παλαιάς Μονής Ταλαντίου και να καθορίσει τα επόμενα βήματα για τη διάσωση και ανάδειξή της.
Η απόφαση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου θεωρείται καθοριστική, όχι μόνο για την προστασία ενός πολύτιμου μνημείου της Αργολίδας, αλλά και για τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου.
