Ένα γεωλογικό μυστήριο αιώνων, κρυμμένο στα σπλάχνα της αρκαδικής γης, άρχισε να αποκαλύπτει τα μυστικά του. Η καταβόθρα της Νεστάνης, ένας σχηματισμός που προκαλεί δέος στην επιστημονική κοινότητα, βρέθηκε στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς εξερευνητικής αποστολής, η οποία φιλοδοξεί να αποδείξει πως πρόκειται για το μεγαλύτερο σπήλαιο στην Ελλάδα.
Για πρώτη φορά στα χρονικά, μια ομάδα 30 ερευνητών του Σπηλαιολογικού Ελληνικού Εξερευνητικού Ομίλου (ΣΠΕΛΕΟ), εργάστηκε πυρετωδώς επί 20 ημέρες, καταφέρνοντας το ακατόρθωτο: να ξεπεράσουν το υδάτινο εμπόδιο που κρατούσε το σπήλαιο ανεξερεύνητο για δεκαετίες.
Σπάζοντας το «φράγμα» του νερού
Μέχρι πρότινος, η εξερεύνηση σταματούσε απότομα στα 200 μέτρα από την είσοδο. Εκεί, μια απροσπέλαστη λίμνη (σιφόνι) λειτουργούσε ως φυσική «πόρτα» ασφαλείας. Το περασμένο καλοκαίρι, όμως, η ομάδα του ΣΠΕΛΕΟ εφάρμοσε μια παγκόσμια καινοτομία.
Όπως εξηγεί ο αρχηγός της αποστολής, Αρκάδιος Δαμόπουλος, η ομάδα χρησιμοποίησε βενζινοκίνητες αντλίες για την απάντληση των υδάτων, λύνοντας παράλληλα το θανάσιμο πρόβλημα των καυσαερίων σε κλειστό χώρο. «Δημιουργήσαμε ένα σύστημα με αγωγό 200 μέτρων και ειδικό ανεμιστήρα για την απαγωγή των αερίων, πραγματοποιώντας συνεχείς μετρήσεις ποιότητας αέρα. Ήταν ένα πείραμα υψηλού ρίσκου που πέτυχε», σημειώνει.
Αποτέλεσμα; Η άντληση 380 τόνων νερού που επέτρεψε την πρώτη μεγάλη διείσδυση στα ενδότερα του σπηλαίου.
Ο μύθος του Ποσειδώνα και η σύνδεση με τον Ανάβαλο
Η σημασία της καταβόθρας της Νεστάνης δεν είναι μόνο σπηλαιολογική αλλά και ιστορική. Οι γεωλόγοι, επιβεβαιώνοντας τις αρχαίες δοξασίες, εκτιμούν ότι το σπήλαιο έχει άμεση υδρογεωλογική σύνδεση με την υποθαλάσσια πηγή του Ανάβαλου στην Αργολίδα (Κιβέρι).
Αν και η ευθεία απόσταση είναι 27 χιλιόμετρα, η δαιδαλώδης υπόγεια διαδρομή του νερού ενδέχεται να εκτοξεύει το συνολικό μήκος του σπηλαίου στα 100 χιλιόμετρα. Δεν είναι τυχαίο ότι οι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν πως ο θεός Ποσειδώνας χτύπησε τη γη με την τρίαινά του στη Νεστάνη για να δημιουργήσει διέξοδο στα νερά, τα οποία αναδύονταν στον Ανάβαλο.
Η συμμετοχή του «ήρωα» της Ταϊλάνδης
Το εγχείρημα απέκτησε διεθνή λάμψη με την παρουσία του παγκοσμίου φήμης σπηλαιοδύτη, Τζον Βολάντεν (John Volanthen). Ο Βολάντεν, γνωστός για τον πρωταγωνιστικό του ρόλο στη διάσωση των 12 παιδιών στο σπήλαιο της Ταϊλάνδης το 2018, βρέθηκε στη Νεστάνη για να εκτιμήσει την κατάσταση.
Η ετυμηγορία του ήταν σαφής: μετά την άντληση, η διέλευση δύτη είναι πλέον εφικτή. Αυτό που αντίκρισαν οι εξερευνητές μετά το λασπώδες αρχικό τμήμα, ήταν ένας μαγικός κόσμος με καθαρά νερά και εντυπωσιακούς σταλακτίτες.
Νέο ραντεβού τον Ιούνιο
Η αποστολή, η οποία χρηματοδοτήθηκε αποκλειστικά από τους ερασιτέχνες-ερευνητές του ΣΠΕΛΕΟ, ανανέωσε το ραντεβού της για τον ερχόμενο Ιούνιο.
Με την εμπειρία της πρώτης φοράς και την ελπίδα για οικονομική στήριξη, οι Έλληνες σπηλαιολόγοι ετοιμάζονται να χαρτογραφήσουν το «θηρίο» της Αρκαδίας, προσθέτοντας ένα ακόμη διαμάντι στον γεωλογικό πλούτο της χώρας.
