Αναστάτωση προκάλεσε τις τελευταίες ώρες η καταγραφή καρχαρία στα ανοιχτά του Λουτρακίου, ωστόσο οι ειδικοί εμφανίζονται καθησυχαστικοί, τονίζοντας πως πρόκειται για ένα απολύτως φυσιολογικό φαινόμενο, ιδιαίτερα στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή του Κορινθιακού Κόλπου.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε στο cnn.gr ο Γιάννης Γιώβος, υπεύθυνο Διατήρησης της Περιβαλλοντικής Οργάνωσης iSea και περιφερειακό πρόεδρο της Μεσογειακής Ομάδας Ειδικών για τους Καρχαρίες της IUCN, η συχνότητα τέτοιων περιστατικών δεν έχει αυξηθεί. Αυτό που έχει αλλάξει, όπως επισημαίνει, είναι ο τρόπος που αυτά γίνονται γνωστά στο κοινό.
Ο ρόλος των social media στις «θεάσεις» καρχαριών
Όπως εξηγεί ο επιστήμονας, η διάδοση βίντεο και φωτογραφιών μέσω social media και κινητών τηλεφώνων δημιουργεί την εντύπωση ότι οι εμφανίσεις καρχαριών είναι κάτι ασυνήθιστο ή καινούργιο, ενώ στην πραγματικότητα συμβαίνουν εδώ και δεκαετίες.
Το είδος που καταγράφεται συχνότερα στα ελληνικά νερά είναι ο γλαυκός καρχαρίας (Prionace glauca), ένα είδος που ζει κανονικά στη Μεσόγειο και δεν παρουσιάζει επιθετική συμπεριφορά προς τον άνθρωπο.
Πόσα είδη καρχαριών ζουν στις ελληνικές θάλασσες
Τα ελληνικά θαλάσσια οικοσυστήματα φιλοξενούν σημαντική βιοποικιλότητα. Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί:
- 31 είδη καρχαριών
- 25 είδη σαλαχιών
- 1 είδος χίμαιρας
Πολλά από αυτά τα είδη θεωρούνται σπάνια, απειλούμενα ή προστατευόμενα, ενώ μπορούν να εντοπιστούν σε όλη τη χώρα: στο Ιόνιο, στο Αιγαίο, αλλά και σε πιο κλειστές θάλασσες όπως ο Κορινθιακός, κυρίως σε ανοιχτά νερά και μεγάλα βάθη.
Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος για τους λουόμενους;
Η απάντηση των ειδικών είναι ξεκάθαρη: όχι. Οι καρχαρίες δεν βλέπουν τον άνθρωπο ως λεία, ενώ περιστατικά επικίνδυνης αλληλεπίδρασης στη Μεσόγειο είναι εξαιρετικά σπάνια.
Όταν ένα άτομο πλησιάζει την ακτογραμμή, συνήθως πρόκειται για:
- καρχαρία που έχει αποπροσανατολιστεί ή
- θηλυκό άτομο που αναζητά ασφαλές σημείο για αναπαραγωγή
Αντίθετα, οι ίδιοι οι καρχαρίες απειλούνται σοβαρά από την ανθρώπινη δραστηριότητα, κυρίως λόγω της παρεμπίπτουσας αλιείας και της υπεραλίευσης.
Γιατί οι καρχαρίες είναι απαραίτητοι για τις θάλασσες
Παρά την εικόνα που έχει διαμορφωθεί μέσα από τον κινηματογράφο και τη μαζική κουλτούρα, οι καρχαρίες αποτελούν κορυφαίους θηρευτές και παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
Η μείωσή τους προκαλεί αλυσιδωτές επιπτώσεις στην τροφική αλυσίδα, επηρεάζοντας ακόμη και την αλιεία και τον άνθρωπο. Παρ’ όλα αυτά, προστατευόμενα είδη συνεχίζουν να καταλήγουν στην αγορά, συχνά με λανθασμένες ή παραπλανητικές ονομασίες.
Το μήνυμα των ειδικών
Η παρουσία ενός καρχαρία στη θάλασσα δεν αποτελεί απειλή, αλλά ένδειξη ότι το οικοσύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί. Η σωστή ενημέρωση, ο σεβασμός στη νομοθεσία και η υιοθέτηση υπεύθυνων καταναλωτικών πρακτικών αποτελούν βασικά βήματα για την προστασία αυτών των παρεξηγημένων αλλά ζωτικής σημασίας ειδών.
Όπως τονίζουν οι ειδικοί, αν θέλουμε υγιείς θάλασσες στο μέλλον, οφείλουμε να αλλάξουμε τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και διαχειριζόμαστε τους καρχαρίες – όχι με φόβο, αλλά με γνώση.
