Σε μία από τις πιο απαιτητικές περιόδους του χρόνου, την κορύφωση της ελαιοκομιδής, έχει τεθεί σε υποχρεωτική εφαρμογή το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής για τις μετακινήσεις ελαιοκάρπου προς τα ελαιουργεία, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο που προβλέπει διαβίβαση των δεδομένων στην πλατφόρμα myDATA από την 1η Δεκεμβρίου.

Η αιφνίδια ενεργοποίηση του μέτρου έχει προκαλέσει σημαντική αναστάτωση σε μεγάλο μέρος του αγροτικού κόσμου, ειδικά σε περιοχές όπου η ελαιοπαραγωγή βρίσκεται στο ζενίθ της.

Σύγχυση για τους υπόχρεους – Ακόμη και εργάτες ζητούσαν δελτία αποστολής

Από την πρώτη κιόλας ημέρα εφαρμογής, δημιουργήθηκε σύγχυση σχετικά με το ποιοι αγρότες οφείλουν να εκδίδουν ψηφιακά δελτία αποστολής. Πολλοί παραγωγοί υπό ειδικό καθεστώς -που ασκούν κύρια άλλο επάγγελμα αλλά διατηρούν οικογενειακούς ή κληρονομημένους ελαιώνες- δεν γνωρίζουν αν υπάγονται στους υπόχρεους, με αποτέλεσμα να επικρατεί έντονη ανασφάλεια.

Παράλληλα, καταγράφηκαν και κωμικοτραγικά περιστατικά: εργάτες που συλλέγουν ελιές τηλεφωνούσαν στους ιδιοκτήτες ζητώντας να τους εκδώσουν ψηφιακό δελτίο αποστολής για να μεταφέρουν τον καρπό, κάτι που δεν απαιτείται βάσει νόμου και είναι πρακτικά αδύνατο.

Τα πρακτικά αδιέξοδα για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες

Ακόμη όμως και για τους κατ’ επάγγελμα αγρότες -που πράγματι υπάγονται στην υποχρέωση η διαδικασία εμφανίζεται ανεφάρμοστη. Ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι ότι ο παραγωγός δεν γνωρίζει εκ των προτέρων το ακριβές βάρος του ελαιοκάρπου, ο οποίος μεταφέρεται είτε σε τσουβάλια είτε σε κλούβες, συχνά από διάφορα αγροτεμάχια και σε διαφορετικές φάσεις της συγκομιδής.

Η σταδιακή συλλογή από διάσπαρτες ιδιοκτησίες οδηγεί σε «ενδιάμεσες» αποθηκεύσεις, πριν την τελική μεταφορά στο ελαιοτριβείο – διαδικασία που το ψηφιακό σύστημα δεν έχει προβλέψει.

Επιπλέον, η έλλειψη σήματος κινητής τηλεφωνίας σε πολλά αγροτεμάχια καθιστά αδύνατη την άμεση πρόσβαση στη myDATA, με τους αγρότες να αναγκάζονται σε χειρόγραφες λύσεις και εκ των υστέρων διαβίβαση.

«Δεν γίνεται από το χωράφι στο… ράφι να υπάρχει μόνιμα λογιστής», τονίζουν παραγωγοί.

Η παρέμβαση της ΕΘΕΑΣ: «Ανεφάρμοστο σε πραγματικές συνθήκες»

Η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) απέστειλε επιστολή προς ΑΑΔΕ και συναρμόδια υπουργεία, ζητώντας αναθεωρήσεις στο μέτρο. Στο κείμενο επισημαίνονται οι σοβαρές πρακτικές δυσκολίες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τους ελαιοπαραγωγούς που μπορεί να χρειαστεί να επισκεφθούν το ελαιοτριβείο τρεις φορές μέσα στην ίδια μέρα – κάτι που καθιστά αδύνατη τη συνεχή ψηφιακή καταγραφή.

Η ΕΘΕΑΣ προτείνει:

• εξαίρεση των αγροτών κανονικού καθεστώτος,
• έκδοση δελτίου παραλαβής από το ελαιουργείο,
• απλούστευση της ψηφιακής διαδικασίας.

Παράλληλα, επισημαίνει πως η διαδικασία επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από τους αυστηρούς ελέγχους και τα πρόστιμα, τα οποία φτάνουν έως τα 1.000 ευρώ ανά παράβαση – και υπάρχει ανησυχία ότι σύντομα μπορεί να αυξηθούν ακόμη περισσότερο.

Ερώτηση στη Βουλή από τον βουλευτή Λακωνίας

Το ζήτημα έφτασε στη Βουλή, με ερώτηση του βουλευτή Λακωνίας της ΝΔ, Νεοκλή Κρητικού, ο οποίος μεταφέρει τις αντιδράσεις των παραγωγών για ένα σύστημα που, όπως υποστηρίζει, «δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα της ελαιοκομιδής».

Ο βουλευτής ζητά να εξεταστεί το ενδεχόμενο:
• εξαίρεσης των κανονικού καθεστώτος αγροτών,
• περιορισμού της διαδικασίας σε δελτίο παραλαβής,
• ή πλήρους απλούστευσης των βημάτων της ψηφιακής διαδικασίας.

Αντιδράσεις και από τα ελαιοτριβεία: «Μετακυλίεται σε εμάς μια αδύνατη υποχρέωση»

Δριμείες είναι και οι αντιδράσεις των ελαιοτριβείων. Η πρόεδρος του Συλλόγου Ιδιοκτητών Ελαιουργείων Χανίων, Ελευθερία Μαμιδάκη, επισημαίνει ότι η ευθύνη για την έκδοση του δελτίου μεταφέρεται πρακτικά από τον παραγωγό στον λήπτη – δηλαδή στο ελαιουργείο.

Όπως αναφέρει:

• η παραλαβή γίνεται από εργάτες χωρίς ψηφιακές γνώσεις,
• τα ελαιοτριβεία λειτουργούν με εξαντλητικούς ρυθμούς,
• η έκδοση δελτίου τη στιγμή της παράδοσης δημιουργεί χάος.

Τα ελαιουργεία ζητούν ο φορολογικός έλεγχος να γίνεται σε δεύτερο χρόνο, μετά τον καθαρισμό και την καταγραφή της ποσότητας πριν την έκθλιψη – όπως προβλέπει η επόμενη φάση της ψηφιακής μετάβασης.

Το θέμα έχει τεθεί επίσημα στην ΑΑΔΕ από τους συλλόγους Χανίων και Ηρακλείου, με αίτημα να υπάρξει συνάντηση με εκπρόσωπο του Υπουργείου.

Το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, αν και σχεδιάστηκε για να ενισχύσει τη διαφάνεια και τον έλεγχο, φαίνεται να εφαρμόζεται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές συνθήκες της αγροτικής παραγωγής. Αγρότες και ελαιουργεία κάνουν λόγο για ένα σύστημα που, στην παρούσα μορφή του, δημιουργεί περισσότερα εμπόδια παρά λύσεις, ζητώντας άμεσες διορθώσεις πριν επιβληθούν νέες κυρώσεις και πρόστιμα.