Η πρόσφατη θετική γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου (ΚΑΣ) για την επικαιροποιημένη μελέτη αποκατάστασης της Παλαιάς Μονής Ταλαντίου αποτελεί μια δικαίωση για την τοπική κοινωνία του Αραχναίου. Το μνημείο, που στέκει λίγο έξω από το χωριό, βγαίνει επιτέλους από το τέλμα των καθυστερήσεων που κρατούσαν από το 2014.
Η εξέλιξη αυτή δεν ήρθε τυχαία. Είχε προηγηθεί τον Σεπτέμβριο του 2025 η επίσημη εισήγηση του Αντιδημάρχου Ναυπλιέων, Δημητρίου Γ. Δικαίου, προς το Δημοτικό Συμβούλιο. Με το έγγραφό του, ο κ. Δικαίος είχε αναδείξει την επιτακτική ανάγκη να μετατραπεί η αγωνία των κατοίκων σε θεσμική διεκδίκηση.
Το Δημοτικό Συμβούλιο είχε εγκρίνει ομόφωνα το ψήφισμα, στηρίζοντας την απόφαση του Τοπικού Συμβουλίου Αραχναίου για άμεση παρέμβαση του Υπουργείου Πολιτισμού. Η εισήγηση εκείνη δεν ζητούσε απλώς «ευχολόγια», αλλά την επικαιροποίηση των παλιών μελετών και τη σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας.
Η Παλαιά Μονή Ταλαντίου, το γνωστό «Μετόχι», είναι χαρακτηρισμένος αρχαιολογικός χώρος ήδη από το 1962. Παρά την ιστορική της αξία, η εικόνα που παρουσίαζε τα τελευταία χρόνια ήταν αποκαρδιωτική: γκρεμισμένοι τοίχοι και τοιχογραφίες που χάνονταν από την υγρασία και την εγκατάλειψη.
«Είναι ντροπή να αφήσουμε την ιστορία μας να γκρεμίζεται σιωπηλά», τόνιζε στην εισήγησή του ο κ. Δικαίος, υπογραμμίζοντας ότι το μνημείο πρέπει να παραδοθεί ακέραιο στις επόμενες γενιές.
Η εισήγηση Δικαίου που άνοιξε τον δρόμο
Για την ιστορία της υπόθεσης, έχει αξία να δούμε ολόκληρο το κείμενο της εισήγησης που κατέθεσε ο Αντιδήμαρχος Δημήτρης Δικαίος. Το έγγραφο αυτό, με ημερομηνία 2 Σεπτεμβρίου 2025, ήταν η βάση για το ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου που τελικά έφερε το θέμα στο ΚΑΣ. Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της εισήγησης:
“Στο Αραχναίο, λίγα μόλις μέτρα έξω από το χωριό, στέκει εδώ και αιώνες η Παλαιά Μονή Ταλαντίου το γνωστό σε όλους μας Μετόχι. Ένα μνημείο που κουβαλά στις πέτρες του την πίστη, τον αγώνα και την ιστορία του τόπου μας. Ένα μνημείο που έθρεψε γενιές.
Κι όμως, αυτός ο θησαυρός σήμερα σαπίζει. Οι τοίχοι έχουν γκρεμιστεί, οι τοιχογραφίες χάνονται, το μνημείο σβήνει μέρα με τη μέρα. Είναι ντροπή για όλους μας να αφήσουμε την ιστορία μας να γκρεμίζεται σιωπηλά.
Δεν μιλάμε για μια απλή εκκλησία. Ένα μνημείο που έχει χαρακτηριστεί αρχαιολογικός χώρος από το 1962 και αρχαίο μνημείο το 2001. Ένα μνημείο που αξίζει να σταθεί ξανά όρθιο και να το παραδώσουμε ακέραιο στα παιδιά μας.
Το Υπουργείο Πολιτισμού έχει στα χέρια του μελέτες αποκατάστασης από το 2014. Παρόλα αυτά, βρισκόμαστε στο 2025 και ακόμα περιμένουμε. Έχουν ανακοινωθεί επικαιροποιήσεις, έχουν δοθεί υποσχέσεις, αλλά το Μετόχι παραμένει έρημο, μισογκρεμισμένο, αβοήθητο.
Η κοινωνία του Αραχναίου και αρκετοί ενεργοί δημότες έχουν εδώ και χρόνια εκφράσει την αγωνία τους. Ως αιρετοί εκπρόσωποι, όμως, έχουμε την ευθύνη να μετατρέψουμε αυτή τη φωνή σε θεσμική απόφαση. Σας καταθέτω την υπ’ αριθ πρωτ: 20675/01-09-2025 απόφαση του Τοπικού Συμβουλίου Αραχναίου, με την οποία στηρίζει ομόφωνα την πρότασή μου για την αποκατάσταση της Παλαιάς Μονής Ταλαντίου.
Μετά και την ομόφωνη απόφαση του Τοπικού Συμβουλίου Αραχναίου, Εισηγούμαι στο Δημοτικό Συμβούλιο να εγκρίνει ψήφισμα με το οποίο θα ζητάμε από το Υπουργείο Πολιτισμού:
1. Τη στήριξη της πρότασης για άμεση αποκατάσταση της Παλαιάς Μονής Ταλαντίου.
2. Την ανάγκη επικαιροποίησης της μελέτης του 2014.
3. Την πρόταση για την υπογραφή Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ναυπλιέων και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Αργολίδας για την επικαιροποίηση και συμπλήρωση της μελέτης και την εξεύρεση χρηματοδοτικών εργαλείων για την υλοποίηση του έργου.
Το ψήφισμα να σταλεί στην Υπουργό Πολιτισμού, στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Αργολίδας, στους βουλευτές του νομού και στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.
Με εκτίμηση, Δημήτριος Γ. Δικαίος Αντιδήμαρχος Δήμου Ναυπλιέων”.
Το επόμενο βήμα: Η αναζήτηση πόρων
Με την έγκριση από το ΚΑΣ, το τεχνικό σκέλος της προετοιμασίας ολοκληρώνεται. Ωστόσο, το έργο δεν τελειώνει εδώ. Το κρίσιμο στοίχημα τώρα είναι η εξεύρεση των απαραίτητων χρηματοδοτικών εργαλείων για να ξεκινήσουν οι εργασίες στο πεδίο.
Η πρόταση για Προγραμματική Σύμβαση μεταξύ Δήμου Ναυπλιέων και Υπουργείου Πολιτισμού παραμένει στο τραπέζι ως ο πιο σίγουρος δρόμος για την υλοποίηση του έργου. Η τοπική κοινωνία περιμένει πλέον να δει τις σκαλωσιές να στήνονται, ώστε το Μετόχι να πάψει να είναι ένα «έρημο και μισογκρεμισμένο» μνημείο.
